Кӧксу-Оозы аймактыҥ маанызы ла кебедели

Рувики сайттаҥ

Кӧксу-Оозы аймактыҥ маанызы ла кебедели (орус. Флаг и герб Усть-Коксинского района) Кӧксу-Оозы аймактыҥ маанызы ла кебедели 2019 јылда јаҥар айдыҥ 30 кӱнинде Кӧксу-Оозы аймактыҥ депутаттарыныҥ Совединиҥ № 23−2 јӧбиле јарадылган.

Кӧксу-Оозы аймактыҥ кебедели Арасей Федерацияныҥ тергеелик геральдикалык регистрында № 12855 темдекле бичилген[1].

Кӧксу-Оозы аймактыҥ маанызы Арасей Федерацияныҥ тергеелик геральдикалык регистрында № 12855 темдекле бичилген[2].

«Кӧксу-Оозы аймак» деп муниципал тӧзӧлмӧниҥ кебедели «Методические рекомендации по разработке и использованию официальных символов муниципальных образований» деп методикалык јартамалдар аайынча эдилген (2-чи бӧлӱк, VIII-чи бажалык, п.п. 45-46)[3], Арасей Федерацияныҥ Геральдикалык соведиле 28.06.2006 јылда јӧптӧлгӧн [1].

Муниципал аймактыҥ јӧптӧлгӧн муниципал короназыныҥ бӱдӱми — беш сӱӱрилӱ алтын корона. Кебедел толо версияла болор аргалу (толо кебедел — муниципал короналу), онойдо ок кыскартылган версиязы (корона јок гербовой куйак); кебеделдиҥ эки версиязы теҥ-тай тапту ла тӱҥей статусту[1].

Алтай Республика, Кӧксу-Оозы аймак, Оймонныҥ чӧли

Кӧксу-Оозы аймактыҥ кебедели 2019 јылдаҥ ала

Геральдикалык јурамал

«Мӧҥӱн јалаҥда кӧкчаҥкыр ӱч учкур башту кыр (ортодо сӱӱризи бийик, сол јанындазы экӱзине кӧрӧ јабыс) орто ло сол јанында сӱӱрилер ортозында артту, ол артта алтын алтын тегелик безант кӧрӱнет[к. 1], тонко окаймленный червленью и обременённый скачущим влево чёрным оленем (маралом), с длинными рогами; гора обременена в оконечности узким выщербленным серебряным поясом, над которым со смещением вправо расположена золотая головка колоса о девяти зёрнах»[1].

Символиказын јартаганы

Кӧксу-Оозы аймактыҥ кебедели 2019 јылдаҥ ала

Кӧксу-Оозы аймактыҥ кебедели бу аймактыҥ тӱӱкилик, ар-бӱткендик, географиялык ла экономикалык аҥылузын кӧргӱзет.

Кӧксу-Оозы аймактыҥ кебеделинде [1]:

  • ак јалаҥда байлу туу Ӱч-Сӱмер кырдыҥ кӧк-чаҥкыр сомы аллегориялык јуралган орус. Белуха, бу тууныҥ эдегинде — Кӧксу-Оозы аймак јадат;
  • кырдыҥ сомыныҥ ӱстинде арбаныҥ алтын мажагы јуралган (јакшы тӱжӱмниҥ кереези);
  • кыр бажында алтын тегелик јуралган, эртен тура кӱнниҥ темдеги, оныҥ ичинде алтай маралдыҥ маҥда сомы, кӱндӱ (солярный) персонаж;
  • оныҥ мӱӱстери бастыра тынар-тындуны ойгоскон кӱнниҥ чогын керелейт. Алтай калыктыҥ мифологиязында марал кӱнӱҥ сайын кӱнниҥ солынар темдеги, кӱн маралдыҥ мӱӱстеринде чыгып ажат;
  • алты јанында тыйрыкталган чийӱ Кадынды керелейт, ол Ӱч-Сӱмер мӧҥкӱлеринеҥ башталат;
  • мажактыҥ тогус арбазы аймакта тогус јуртты темдектейт.

Кебеделде бар ӧҥдӧрдиҥ геральдикада учуры[1]:

  • кӧк-чаҥкыр (орус. лазурь) — бийик амадулар, ачык-јарык ла јакшы кӱӱн;
  • сары, алтын (жёлтый) — байлык, чындык, тоомјы, тӱжӱм, кижилик кӱӱн;
  • кызыл (червлень, красный) — геральдикада турумкайды, кеендикти ле јӱрӱмди керелейт;
  • ак мӧҥӱн ӧҥ — мӧҥкӱлерлӱ кырлардыҥ ӧҥи, ару ла быртыбаган ар-бӱткен;
  • кара ӧҥ (чёрный) — геральдикада ак-чек, токыналу санаа, ойгор кӧгӱс, чындык ла ӱргӱлјиктиҥ темдеги.

Авторлордыҥ ӧмӧлиги

Кебеделдиҥ идеязы 2004 јылда јӧптолгӧн Кӧксу-Оозы аймактыҥ кебеделиниҥ композициязына тайанган.

Геральдикалык јазамал — Ю. Росич (Москва);

Компьютер дизайны — А. Карповтыҥ (Барнаул), Ю. Росич (Москва).

Кӧксу-Оозы аймактыҥ кебедели 2019 јылдаҥ озо

«Кӧксу-Оозы аймак» деп муниципал тӧзӧлмӧниҥ депутаттарыныҥ сессиязында 2004 јылда кӱчӱрген айдыҥ 26 кӱнинде (№ 15-8 «Об утверждении положения о гербе МО „Усть-Коксинский район“») јӧптӧлгӧн.

Кӧксу-Оозы аймактыҥ маанызы, 2004 јыл

Кӧксу-Оозы аймактыҥ кебеделинде[1]:

  • ак јалаҥда байлу туу Ӱч-Сӱмер кырдыҥ кӧк-чаҥкыр сомы аллегориялык јуралган орус. Белуха, бу тууныҥ эдегинде — Кӧксу-Оозы аймак јадат;
  • кырдыҥ сомында алтын мажак јуралган (арбынду тӧжӱмниҥ кереези);
  • кыр баштай алтын тегелик јуралган, таҥ атканда кӱнди керелейт,

оныҥ сомында учуп брааткан марал (солярный (солнечный) персонаж; оныҥ мӱӱстери кӱнниҥ чокторын темдектейт, пробуждающие все живое ото сна алтай калыктыҥ мифологиязы аайынча ол бастыра тынар-тындуны ойгозот.

Кебеделде бар ӧҥдӧрдиҥ геральдикада учуры:

  • Кӧк-чаҥкыр — бийик ууламјылар, ачык-јарык, чындык, ӧрӧ ӧзӧриниҥ темдеги;
  • Алтын — байлыктыҥ, улуныҥ, тӱжӱмниҥ кереези.

Кӧксу-Оозы аймактыҥ маанызы, 2019 јылдаҥ ала

Флаг Кӧксу-Оозы аймактыҥ маанызы, 2019 јылдаҥ ала

Мааныныҥ јурамалы

Экче бӧс тууразы ла узуны 2:3, «Кӧксу-Оозы аймак» деп муниципал тӧзӧлмӧниҥ кебеделиниҥ композициязына кеберлеш, ак, кӧк, кызыл, сары ла кара ӧҥдӧрлӱ[2].


Мааныныҥ ич јаны тыш јанына тӱп-тӱҥей.

Мааныныҥ сӱри аймактыҥ кебеделиниҥ композициязы ла символиказына тӱҥей [2].

Авторлордыҥ ӧмӧлиги

Кебеделдиҥ идеязы 2004 јылда јӧптӧлгӧн Кӧксу-Оозы аймактыҥ кебеделиниҥ композициязына тайанган.

Геральдикалык јазалта — Ю. Росич (Москва);

Компьютер дизайны — А. Карповтыҥ (Барнаул), Ю. Росич (Москва).

Ајарулар

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 Герб Усть-Коксинского района в ГГР
  2. ↑ 1 2 3 Флаг Усть-Коксинского района в ГГР
  3. ↑ Методические рекомендации по разработке и использованию официальных символов муниципальных образований (утверждены Геральдическим советом при Президенте Российской Федерации 28 июня 2006 года (с последующими дополнениями, по состоянию на 01.01.2022 г.)
Комментарийлер
  1. ↑ Беза́нт (фр. Besant) — простая гербовая фигура, представляющая собой кружок (шар), окрашенный золотом, символизирующий собой деньги, богатство (недр), в широком смысле — тепло, удачу и радость.

Тайантылар

Алган јери - "https://alt.ruwiki.ru/w/index.php?title=Кӧксу-Оозы_аймактыҥ_маанызы_ла_кебедели&oldid=569924"