Чамал аймактыҥ маанызы ла кебедели

Рувики сайттаҥ

Чамал аймактыҥ маанызы ла кебедели (орус. Флаг и герб Чемальского района) аймактыҥ Депутаттарыныҥ Соведиле № 4−83 2019 јылда јаҥар айдыҥ 13 кӱнинде јӧптӧлгӧн[1].

Чамал аймактыҥ кебедели Россия Федерацияныҥ тергеелик геральдикалык регистрында № 12856 темдектӱ бичилген[2]. Чамал аймактыҥ маанызы Российский Федерацияныҥ тергеелик геральдикалык регистрында № 12857 темдектӱ бичилген[3].

«Чамал аймак» деп муниципал тӧзӧлмӧниҥ кебедели «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрдиҥ окылу символдорын тузаланары аайынча методикалык рекомендацияларыла» тургузылган (2-чи бӧлӱк, VIII-чи бажалык, п.п. 45-46)[4], Россия Федерацияныҥ Президентиниҥ Геральдикалык соведиле 2006 јылда кичӱ изӱ айдыҥ 28 кӱнинде јӧптӧлгӧн, јарадылган статусный коронала тузаланар аргалу[2]. Муниципал аймактарга јараар Муниципал корона јарадылган образецте — беш айры алтын учтарлу. Кебедел толо версияла (толо кебедел муниципал короналу), онойдо ок кыскартылган версияла (кебедел куйагы корона јок) болор аргалу; кебеделдиҥ эки версиязы тӱҥей статусту болуп јат[2].

Геральдикалык јурамал

«Мӧҥун јалаҥда кӧк-чаҥкыр ӱч сӱӱрилӱ кыр, бажында кар, ортозында бажы экӱзинеҥ бийик, алтын кӱн кӧрӱнип келген (јӱзи јок) кызыл чокторлу (узунду кыскалу кӱйӱп тургандый); кырга јаба марал чесек јажыл бӱрлерлӱ, кызыл чечектерлӱ[2].

Символиказыныҥ јартамалы

Кебеделдиҥ композициязы[2] аймактыҥ тӱӱкилик, ар-бӱткендик, географиялык ла экономикалык аҥылузын кӧргӱзет.:

  • аймак Тӱндӱк Туулу Алтайдыҥ кырлу-чӧлдӱ јеринде јадат, Кадынныҥ кош сууларыныҥ системазында, охватывает части хребта Иолго сын ла Себиниҥ сыны аймакка база кирет;
  • кебеделде тыйрыйган чийӱлер Кадын ла оныҥ кош сууларын керелейт;
  • аймак кырларлу јерде учун кебеделде ӱч башту кыр бастыра Алтайдын кырларыныҥ кереези.
  • Марал чечектиҥ (Рододендрон Ледебура,багульник) бӱти мында јажына ӧскӧн ӧзӱмдердиҥ бирӱзи, аймактыҥ бастыра байлыгын керелейт, Чамал јуртта бальнеологический курорт;
  • чыгып келеткен јаркындалган кӱн геральдикада јарыктыҥ, эҥке-тоҥконыҥ, келер ӧйгӧ јӱткигени, кебеделде кӱн огнойдо ок Чамалда ГЭС-ти керелейт, ол Кадынга Чамал (Кадынныҥ кош суузы) кирген јерде, оозынаҥ ыраак јокто турат.

Кебеделде тузаланган ӧҥдӧрдиҥ геральдикада учуры[2]:

Чамал аймактыҥ кебедели 2019 јылдаҥ озо
  • ак ӧҥ (мӧҥӱн) — эҥ артыктыҥ символы, ак-чектиҥ ле бӱдериниҥ;
  • сары ӧҥ (алтын) байлык, ак санаа, тоомјы, буурзак;
  • кӧк ӧҥ бийик амадулар, ак санаа ла ак чек; онойдо ок суулар ла айас теҥериниҥ темдеги;
  • кызыл ӧҥ (червлень) — иштиҥ, јалтанбастыҥ, јӱрӱмниҥ, кеен ле байрамныҥ;
  • јаркынду кызыл ӧҥ — символ достоинства, преображения и благородства.

Авторлоры

Идея — Чамал аймакта Чамал јурттыҥ администрациязы ла депутаттар Совединиҥ турчылары;

Геральдикалык јазалта, компьютерле дизайны, обоснование символиказын јартаганы — Ю. Росич (Москва).

Чамал аймактыҥ алдындагы кебедели.

Чамал аймактыҥ маанызы 2019 јылдаҥ ала

Мааныныҥ јурамалы

Экче тӧрт толыкту бӧс, тууразы ла узуны 2:3, воспроизводящее герба «Чамал аймак» деп муниципал тӧзӧлмӧниҥ кебеделиниҥ композициязына тӱҥей геральдикалык алтынды, мӧҥӱнди, кӧк-чаҥкырды, јаркынду кызыл ла кызылды сары, ак, кӧк, оошкы,ла кызыл ӧҥдӧогӧ солыган.

Мааныныҥ ич јаны ла тыш јаны тӱп ле тӱҥей.

Мааны Чамал аймактыҥ кебеделдиҥ композициязы ла символиказына тӱҥейледе эдилген.

Авторлоры

Идея — Чамал аймакта Чамал јурттыҥ администрациязы ла депутаттар Совединиҥ турчылары;

Геральдикалык јазалта, компьютерле дизайны, обоснование символиказын јартаганы — Ю. Росич (Москва).

Ајарулар

Комментарийлер

Тайантылар