1814 јыл

Рувики сайттаҥ

Бу термин ӧскӧ учурларлу, кӧр: 1814 (учурлар)

Јылдар
1810 · 1811 · 1812 · 1813 1814 1815 · 1816 · 1817 · 1818
Онјылдыктар
1790 · 180018101820 · 1830
Чак
XVIII чакXIX чакXX чак
2-е  Муҥјылдык
XVII чак — XVIII чак — XIX чак — XX чак — XXI чак
1790 1790 1791 1792 1793 1794 1795 1796 1797 1798 1799
1800 1800 1801 1802 1803 1804 1805 1806 1807 1808 1809
1810 1810 1811 1812 1813 1814 1815 1816 1817 1818 1819
1820 1820 1821 1822 1823 1824 1825 1826 1827 1828 1829
1830 1830 1831 1832 1833 1834 1835 1836 1837 1838 1839
1840 1840 1841 1842 1843 1844 1845 1846 1847 1848 1849
1850 1850 1851 1852 1853 1854 1855 1856 1857 1858 1859
1860 1860 1861 1862 1863 1864 1865 1866 1867 1868 1869
1870 1870 1871 1872 1873 1874 1875 1876 1877 1878 1879
1880 1880 1881 1882 1883 1884 1885 1886 1887 1888 1889
1890 1890 1891 1892 1893 1894 1895 1896 1897 1898 1899
1900 1900 1901 1902 1903 1904 1905 1906 1907 1908 1909
Хронологическая таблица
1814 јыл башка-башка кӱнтизӱлерде
Григориан кӱнтизӱ 1814
MDCCCXIV
Юлиан кӱнтизӱ 1813—1814 ( чаган айдыҥ 13 кӱни)
Юлиан кӱнтизӱ
византий эрала кожо
7322—7323 (13 сыгын айдыҥ 14 кӱни)
Римниҥ тӧзӧлгӧнинеҥ ала 2566—2567 ( кӱӱк айдыҥ 3 кӱни)
Еврей кӱнтизӱ
5574—5575

ה'תקע"ד — ה'תקע"ה

Ислам кÿнтизÿ 1229—1230
Jебренармян кÿнтизÿ 4306—4307 ( 23 куран айдыҥ 24 кӱни )
Армян серикпениҥ кӱнтизӱзи 1263
ԹՎ ՌՄԿԳ
Кыдат кÿнтизÿ 4510—4511
癸酉 — 甲戌
кара пӧтӱк — јажыл ийт
Эфиоп кÿнтизÿ 1806 — 1807
Jебрениндий кÿнтизÿ
- Викрам-самват 1870—1871
- Шака самват 1736—1737
- Кали-юга 4915—4916
Иран кÿнтизÿ 1192—1193
Буддий кÿнтизÿ 2357
Голоцен кÿнтизÿ 11814
Јопон јылтоолош 11 jыл Бунка
Француз республикан кӱнтизӱ 22—23

1814 (ты́сяча восемьсо́т четы́рнадцатый) јыл григориан кÿнтизÿле субботто башталат, високосный эмес јыл. Бу бистиҥ эраныҥ 1814 јылы, XIX чак, 2 муҥјылдык. Бу јыл 212 јыл кайра божогон.

Керектер


• Кузнецкий мост ороом деп статус алган;
чаган айдыҥ 14 кӱни — Великобритания, Ирландия ла Швеция Данияла, Франциияла Кильдеги амыр-энчӱниҥ јӧптӧжӱзин тургускан (1814). Дания Швецияга Померанияныҥ ордына Норвегияны ла Рюген деп ортолыкты берген, онойдо ок Великобританиянаҥ бойыныҥ алдындагы колонияларын, Гельголандтаҥ ӧскӧзин алган[1];
кандык айдыҥ 6 кӱни — Наполеон I бойыныҥ ширеезин уулына берип јатканын угускан. Бу ла кӱнде Людовик XVIII Наполеон II јаҥнаҥ тууралаткан;
кӱӱк айдыҥ 30 кӱни — Франция бир јанынаҥ Арасейле, экинчи јанынаҥ Великобританияла, Австрияла, Пруссияла, Швецияла, Испанияла, Португалияла амыр-эчӱ јадарыныҥ јӧптӧжӱзи тургускан (Парижский мир (1814);
куран айдыҥ 24 кӱни — Англо-американ јууда британ десант Вашингтонты колго алган[2];
ӱлӱрген айдыҥ 22 кӱни — Апацинганды конгресс оны республика деп адаган баштапкы конституцияны јӧптӧгӧн (Мексика). Бу конституция бастыра граждандарга теҥ-тай тап-эриктӱ болорын некеген[3];
јаҥар айдыҥ 12 кӱни — Симона Боливардыҥ черӱзи Боготага кирген[4];
јаҥар айдыҥ 24 кӱни — Гентский јӧптӧжӱ тургузылып, 18121814 јылдарда ӧткӧн англо-американ јууны токтоткон[5].

Чыккандар

Онойдо ок кӧр: Категория:1814 јылда чыккандар
Кӱӱк айдыҥ 6 кӱни — Генрих Вильгельм Эрнст;
Кичӱ изӱ айдыҥ 9 кӱни — Адольф фон Гензельт;
Кӱӱк айдыҥ 10 кӱни — Станислас Верру;
Куран айдыҥ 21 кӱни — Мари Габриэль Огюстен Савар;
Кӱчӱрген айдыҥ 6 кӱни — Адольф Сакс
Јаҥар айдыҥ 1 кӱни — Арнольд Йозеф Блез.

Божогондор

Онойдо ок кӧр: Категория:1814 јылда божогондор
Кочкор айдыҥ 3 кӱни — Ян Антонин Кожелух;
Кандык айдыҥ 12 кӱни — Чарльз Бёрни;
Кӱӱк айдыҥ 6 кӱни — Георг Йозеф Фоглер;
Сыгын айдыҥ 1 кӱни — Эрик Тулиндберг;
Јаҥар айдыҥ 24 кӱни — Иоганн Якоб Кригк;
• дата јарт јок — Андрей Гаврилович Ожогин.

Билим


Пьер-Симон Лаплас, француз математик, механик, физик ле астроном, предложил мысленный эксперимент, Демон Лапласа деп адалган;
• Англияда телекейде баштапкы паровозтордыҥ бирӱзи эдилген Джордж Стефенсонныҥ — «Блюхер (паровоз)» (немецтеп Blücher).

Спорт

Кÿÿлик

Кино

Театр

Литература

Джордж Стефенсон
Киллингвортто «Блюхер» иштейт (1820)

Авиация

Темирјол транспорт

Онойдо ок кöр

Јемей литература

19 ВЕК • Большая российская энциклопедия — электронная версия

Ајарулар

  1. БСЭ 3-е изд. т. 12 — С. 109.
  2. СИЭ т. 1 — С. 513.
  3. Альперович М. С., Слёзкин Л.Ю История Латинской Америки / М. 1981 — С. 65.
  4. Альперович М. С., Слёзкин Л. Ю. История Латинской Америки / М. 1981 — С. 57.
  5. БСЭ 3-е изд. т. 6 — С. 247.