Бу термин ӧскӧ учурларлу, кӧр: 1703 (учурлар)
1703 (ты́сяча семьсо́т тре́тий) јыл — григориан кÿнтизÿле понедельникте башталат, високосный эмес јыл. Бу бистиҥ эраныҥ 1703 јылы, XVIII чак, 2 муҥјылдык.
Бу јыл 323 јыл кайра божогон.
| 1703 јылдыҥ кӱнтизӱзи
|
Чаган ай
| Пн |
Вт |
Ср |
Чт |
Пт |
Сб |
Вс
|
| 1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
| 8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
| 15
|
16
|
17
|
18
|
19
|
20
|
21
|
| 22
|
23
|
24
|
25
|
26
|
27
|
28
|
| 29
|
30
|
31
|
|
|
|
|
|
Кочкор ай
| Пн |
Вт |
Ср |
Чт |
Пт |
Сб |
Вс
|
|
|
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
| 5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
| 12
|
13
|
14
|
15
|
16
|
17
|
18
|
| 19
|
20
|
21
|
22
|
23
|
24
|
25
|
| 26
|
27
|
28
|
|
|
|
|
|
Тулаан ай
| Пн |
Вт |
Ср |
Чт |
Пт |
Сб |
Вс
|
|
|
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
| 5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
| 12
|
13
|
14
|
15
|
16
|
17
|
18
|
| 19
|
20
|
21
|
22
|
23
|
24
|
25
|
| 26
|
27
|
28
|
29
|
30
|
31
|
|
|
Кандык ай
| Пн |
Вт |
Ср |
Чт |
Пт |
Сб |
Вс
|
|
|
|
|
|
|
|
1
|
| 2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
| 9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
15
|
| 16
|
17
|
18
|
19
|
20
|
21
|
22
|
| 23
|
24
|
25
|
26
|
27
|
28
|
29
|
| 30
|
|
|
|
|
|
|
|
Кӱӱк ай
| Пн |
Вт |
Ср |
Чт |
Пт |
Сб |
Вс
|
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
| 7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
| 14
|
15
|
16
|
17
|
18
|
19
|
20
|
| 21
|
22
|
23
|
24
|
25
|
26
|
27
|
| 28
|
29
|
30
|
31
|
|
|
|
|
Кичӱ изӱ ай
| Пн |
Вт |
Ср |
Чт |
Пт |
Сб |
Вс
|
|
|
|
|
|
1
|
2
|
3
|
| 4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
| 11
|
12
|
13
|
14
|
15
|
16
|
17
|
| 18
|
19
|
20
|
21
|
22
|
23
|
24
|
| 25
|
26
|
27
|
28
|
29
|
30
|
|
|
Јаан изӱ ай
| Пн |
Вт |
Ср |
Чт |
Пт |
Сб |
Вс
|
|
|
|
|
|
|
|
1
|
| 2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
| 9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
15
|
| 16
|
17
|
18
|
19
|
20
|
21
|
22
|
| 23
|
24
|
25
|
26
|
27
|
28
|
29
|
| 30
|
31
|
|
|
|
|
|
|
Куран ай
| Пн |
Вт |
Ср |
Чт |
Пт |
Сб |
Вс
|
|
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
| 6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
| 13
|
14
|
15
|
16
|
17
|
18
|
19
|
| 20
|
21
|
22
|
23
|
24
|
25
|
26
|
| 27
|
28
|
29
|
30
|
31
|
|
|
|
Сыгын ай
| Пн |
Вт |
Ср |
Чт |
Пт |
Сб |
Вс
|
|
|
|
|
|
|
1
|
2
|
| 3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
| 10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
15
|
16
|
| 17
|
18
|
19
|
20
|
21
|
22
|
23
|
| 24
|
25
|
26
|
27
|
28
|
29
|
30
|
|
Ӱлӱрген ай
| Пн |
Вт |
Ср |
Чт |
Пт |
Сб |
Вс
|
| 1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
| 8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
| 15
|
16
|
17
|
18
|
19
|
20
|
21
|
| 22
|
23
|
24
|
25
|
26
|
27
|
28
|
| 29
|
30
|
31
|
|
|
|
|
|
Кӱчӱрген ай
| Пн |
Вт |
Ср |
Чт |
Пт |
Сб |
Вс
|
|
|
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
| 5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
| 12
|
13
|
14
|
15
|
16
|
17
|
18
|
| 19
|
20
|
21
|
22
|
23
|
24
|
25
|
| 26
|
27
|
28
|
29
|
30
|
|
|
|
Јаҥар ай
| Пн |
Вт |
Ср |
Чт |
Пт |
Сб |
Вс
|
|
|
|
|
|
|
1
|
2
|
| 3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
| 10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
15
|
16
|
| 17
|
18
|
19
|
20
|
21
|
22
|
23
|
| 24
|
25
|
26
|
27
|
28
|
29
|
30
|
| 31
|
|
|
|
|
|
|
|
Керектер
- Москвада баштапкы гимназия ачылган.
- Чаган айдыҥ 13 кӱни — Москвада орус тилле кепке базылган «Московский Тергееде ле эбиреде јаткан ороондордо јуучыл ла башка да билерге ле эзедип турарга учурлу керектер болуп турган ведомостьтор» деп газеттиҥ баштапкы номери чыккан[1].
- Кочкор адыҥ 2 кӱни — Аквилада, Италияда, јер силкинген.
- Кочкор айдыҥ 14 кӱни — Норчиде, Италияда, јер силкинген.
- Кӱӱк айдыҥ 7 кӱни — Лемацкий јалаҥда, Долгое деп јурттаҥ ыраак эмес (Закарпатский область) — куруцтар ортодо Тамаш Еселе бажында австрий черӱге удура јуу-согуш (эл јайымдаар јуу, 1703—1711 јј.).
- Кӱӱк айдыҥ 12 кӱни — орус черӱ шведтердиҥ Нева сууныҥ оозында Ниеншанц шибезин курчуга алган[2].
- Кӱӱк айдыҥ 16 кӱни — Лиссабондо Португалия ла Великобритания ортодо «ӱргӱлјик биригӱ» керегинде јӧптӧжӱге кол салылган[3].
- Кӱӱк айдыҥ 22 кӱни — Лиссабонныҥ јуугында (Португалияда), француз Коетлогон тус апарып јаткан јаан кошту 100 нидерланд керептӱ эскадрага табару эткен.
- Кӱӱк айдыҥ 26 кӱни — Португалия Улу Биригӱге кирген.
- Кӱӱк айдыҥ 27 кӱни — Орус каан Пётр I Санкт-Петербургты тӧзӧгӧн[2].
- Јаан изӱ айдыҥ 29 кӱни — Даниель Дефо бурулу керектери (тӱймеен ле сайгактаны) учун уйатту столмого политикалык шоодышту брошюра чыгарган кийнинде тургузылган.
- Куран айдыҥ 8 кӱни — «Венский газет» баштапкы катап чыгарылганы.
- Сыгын айдыҥ 1 кӱни — Пётр I-дыҥ јакааны аайынча Онеж кӧлдиҥ јарадында темир јазаар завод ачылган, кийнинде мында Петрозаводск тӧзӧлгӧн.
- Сыгын айдыҥ 12 кӱни — английский черӱ французтардаҥ ла испандардаҥ коруны тыҥыдарга Португалияда десантироваться эдет.
- Кӱчӱрген айдыҥ 19 кӱни — Парижте Бастилияда темир амаалдайлу кижи божогон.
- Кӱчӱрген айдыҥ 24 кӱни — Јаҥар айдыҥ 2 кӱни — Јаан Јоткон тӱштӱк Англия ла Ла-Маншты тыҥ тӱреткен.
- Јаҥар айдыҥ 27 кӱни — Португалия ла Англия биригӱ керегинде ле Португалияга ла оныҥ колонияларына английский товарларды калан јокко кийдирери керегинде Метуэнский јӧптӧжӱге кол салгандар. Јӧптӧжӱ Португалия Англияга винолор экспортко апарар арга берген.
- Јаҥар айдыҥ 30 кӱни — осман султан Ахмед III башкарузын баштаган (1730 јылга јетире башкарган).
- Јаҥар айдыҥ 31 кӱни — Токио јанында, Японияда, јер силкинген.
Без точных дат
- Чаган ай-тулаан ай — Японияда тӱӱкиге «Аконыҥ ӧчи» («Тӧртӧн јети ронин») деп атту кирген керектер болгон.
- Гийом Амонтон газтыҥ ла кеминиҥ (объёмныҥ) тебӱзине температура камаанду болуп турганын ачат.
- Букингем Ӧргӧӧ (Англияда) тудулып баштаган.
- Исаак Ньютон Каандык Билим Јон председатели деп тургузылат.
- Англичан шиҥжӱчи Уильям Дампир Тымык Теҥистиҥ тӱштӱк јанында ӱчинчи экспедициязын баштаганыны (1707 јылда божогон).
- Эрцгерцог Карл черӱлериле союзниктериле Португалияда тӱшкен.
- Венада Тергеелик банк тӧзӧлгӧни.
- Мункач аймакта (Закарпатье) абсбургтарга удура тӱймеен чыкканы.
- Брынковяну Россияла дипломатикалык колбулар тургускан.
- Пётр I липский темир јазаар заводтор тӧзӧгӧн, кийнинде Липецк кала.
Чыккандар
Онойдо ок кӧр: Категория:1703 јылда чыккандар
- Чаган айдыҥ 15 кӱни — Иоганн Эрнст Гебенштрейт, немец эмчи ле анатом (1757 ј.бож.)
- Кичӱ изӱ айдыҥ 17 кӱни — Джон Уэсли, английский проповедник ле евангелический тӧзӧӧчилериниҥ серикпениҥ бирӱзи (1791 ј. бож.)
- Јаан изӱ айдыҥ 23 кӱни — Мария Лещинская, француз каан Людовик XV-тиҥ ӱй кижизи (1768 ј. бож.)
- Куран айдыҥ 4 кӱни — Людовик, герцог Орлеанский, Филипп II Орлеанскийдиҥ сок јаҥыс уулы (1752 ј. бож.)
- Сыгын айдыҥ 29 кӱни — Франсуа Буше, јурукчы (1770 ј. бож.)
- Ӱлӱрген айдыҥ 18 кӱни — Бальдассаре Галуппи, итальян кӱӱ чӱмдеечи (1785 ј. бож.)
- Ӱлӱрген айдыҥ 28 кӱни — Иоганн Готтлиб Граун, немец скрипач ле кӱӱ чӱмдеечи (1784 ј. бож.)
- Јаҥар айдыҥ 7 кӱни — Иоганн Йозеф Антонио Элизар Киттель, аҥылу улустыҥ эмчизи (1783 ј. бож.)
- Мухаммад ибн Абд аль-Ваххаб — ваххабизмниҥ тӧзӧӧчизи (1792 ј. бож.)
- Иоганн Готтлоб Харрер — немец кӱӱ чӱмдеечи (1755 ј. бож.)
Божогондор
Онойдо ок кӧр: Категория:1703 јылда божогондор
Билим
Спорт
Кÿÿлик
Кино
Театр
Литература
Метрополитен
Темирјол транспорт
Онойдо ок кöр
Категория «1703 јыл» не найдена.
Литература
Ајарулар
- ↑ Лисовский Н. М. Санкт-Петербургские Ведомости // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
- ↑ 1 2 БСЭ 3-е изд. т. 14 — С. 302.
- ↑ БСЭ 3-е изд. т. 14 — С. 490.
