Ойношев, Василий Петрович
| Ойношев Василий Петрович | |
|---|---|
 | |
| Чыккан ӧйи | 1960 јыл кандык айдыҥ 20-чи кӱни |
| Чыккан јери | Беш-Ӧзӧк јурт Шабалин аймак Горно-Алтайский автоном область Алтай кырай) |
| Гражданство | Россия, Алтай Республика |
| Иш-тоштыҥ бӱдӱми | Фольклорист-билимчи |
| Адазы | Ойношев Петек Эчишевич |
| Энези | Кула Кичешевна Ойношева |
| Эш-нӧкӧри | Раиса Егоровна Ойношева |
| Балдары | Уулы Самыр, кызы Алтын-Ай |
| Кайралдары ла премиялары |
А.Г.Калкинниҥ сыйыныҥ лауреады (1924) |
Ойношев Василий Петрович (1960 јыл кандык айдыҥ 20-чи кӱни, Беш-Ӧзӧк јурт Шабалин аймак Горно-Алтайский автоном область Алтай кырай) — алтай билимчи, журналист, элјондык ишчи, сӧӧги тодош. Филология билимдердиҥ кандидады, Россия журналисттериниҥ Отогыныҥ турчызы. Археологияла, этнографияла, фольклорло одустаҥ артык билимдик иштердиҥ авторы ла соавторы. Эл-Ойын байрамды баштагандардыҥ бирӱзи. Текшироссиялык тӱӱки ле культураныҥ креестерин корулаар обществоныҥ Алтай Республикада Биригӱзиниҥ председатели. А.Г.Калкинниҥ сыйыныҥ лауреады[1] (1924).
Биографиязы
Василий Ойношев Петек Эчишевич ле Кула Кичешевна Ойношевтердиҥ билезинде чыккан. Ада-энези Барагашта совхозто иштеген.
1975 јылда Беш-Ӧзӧктӧ сегисјылдык школды божоткон. 1977 јылда Барагашта орто ӱредӱлӱ школды тӱгезип, Барагаш совхозто Беш-Ӧзӧктӧ фермада койчы болуп иштеген.
1978 јылдаҥ ала 1980 јылга јетире Монгол јеринде Совет черӱде јӱрген. 1980–1981 јылдарда — Барагаш совхозто тудум иштер бӱдӱрген.
1981 јылда ол Горно—Алтайский государственный педагогический институтка кирген. 1986 јылда учитель русского языка и литературы, алтайского языка и литературы деп специальность алып, ӱредӱзин тӱгескен.
1986 јылдаҥ ала 1989 јылга јетире С. С. Суразаковтыҥ адыла адалган алтаистиканыҥ билим-шиҥжӱлик институдында, тилдиҥ секторында иштеген.
1989—1991 јылдарда Областной билим-методикалык тӧс јер билимдик ишчи. 1991—1994 јылдарда областьтыҥ Алтайдыҥ Чолмоны газединде корреспондент, элјондык-политикалык бӧлӱктиҥ јааны, Алтайда курч сурактарды кӧдӱретен. Башка-башка псевдонимдерле (Каштай, Тодош, Тодошев, Байыскан) кокырдыҥ бӱгин апарган «Чоокыр бӱк», «Дийт-пресс: бӱтсеҥ-бӱт», ЧБУ «чын болгон учуралдар», «Кайкалдыҥ телекейи».
1994—1996 јылдарда Горно-Алтайский государственный университеттиҥ аспирантуразында фольклористика специальность аайынча ӱренип, 1997 јылда Казан калада Символика мифологии алтайского героического эпоса деп темала диссертациязын корулап, филология билимдердиҥ кандидады деп степень алган.
1994—1996 јылдарда ӱренип туруп, ајарынбастардыҥ Обществозында методист болуп иштеген.
1998—2018 јылдарда Агентство по культурно-историческому наследию Республики Алтай[2] бшкараачызы болгон. Агентствоны реорганизация эткен кийнинде, 2018—2022 јылдарда Алтай Республиканыҥ калык јайаандыгыныҥ тӧс јери (Республиканский центр народного творчества) башкараачыныҥ ордынчызы болуп иштеген.
Билимде, јасакберимде, элјондык ижи
Алтай Республиканыҥ материальный эмес культуралык энчилерине кирет. Ойношевтиҥ баштаҥкайыла республикан программалар тургузылып бӱдӱрилген Ороондо баштапкы јасакты белетеер иште турушкан. Алтай Республикада материальный эмес культуралык энчи аайынча керектерди бир аайына экелери деп јасакты белетеер группада иштеп. Онойдо ок республикан јасак Об охране объектов культурного наследия в Республике Алтай бичиир группаныҥ тоозында болгон.
- Семинар «Национальный орнамент: трактовка и применение»[3]
- Алтайское сказительское искусство.[4]
- Природно-культовые объекты и археологические памятники Республики Алтай[5]
- Алтайлардыҥ кӱӱ культуразы[6] (О звуковой культуре алтайцев) (билимдик иш)
- Эл-Ойын байрамды баштап ӧткӱрер аайынча баштаҥкай эткендердиҥ бирӱзи (1988 ј.).
- Кӧдӱрге ташорус. поднятие камня — спотлык бӱдӱмди ойындардыҥ программазына кийдирер баштаҥкай эткен.
- Ӱзеҥи кереес (орус. памятник Стремени) Кӱр-Кечӱ ӧзӧктӧ тургускан (Оҥдой аймак)
- Кату-Јарык боочыда јолды јазаган улуска кереес-темдек.
- Бай-Таш, Алтай кырай ла республиканыҥ гран-кыйузында ритуал сооружение туткан, о.ӧ. кереес тудмдар.
- Г.И.Чорос-Гуркинниҥ јуртында музей. Онос јурт, Чамал аймак 25 января 2011[7].
- Алтай-Алтын Тюрк-Кабай тӱӱки-культуралык корулу јер. Оҥдой аймак.
- Алтай Республиканыҥ башка-башка аймактарында Јаан јерде аварийно-спасательный казынтылар эдерин.
Библиографиязы
- Ойношев, Василий Петрович. Символика мифологии алтайского героического эпоса : автореферат дис. … кандидата филологических наук : 10.01.09 / Алтайский гос. ун-т. — Казань, 1998. — 21 с.
- Представление древних людей о потустороннем Мире. Василий Ойношев.[8]
- Бородовский А. П.,Соенов В. И., Суразаков А. С., Ойношев В. П. Древности Чуйского тракта Горно-Алтайск 2005
- Археологические памятники и объекты Шебалинского района/сост. Соенов В. И. Ойношев В. П. — Горно-Алтайск. —2006. —100 с.
- Ойношев В. П. Система мифологических образов в алтайском героическом эпосе. —Горно-Алтайск. —2006.164 с[9]
- Долина Беш / сост. В. Ойношев. Горно-Алтайск. 2012. 104 с
- Свод объектов культурного наследия Республики Алтай /сост. В. П. Ойношев, С. Е. Урбанова. Горно-Алтайск. 2013.-288 с.
- Историко-культурное наследие Чолушманской долины/сост. В. П. Ойношев. С. Е. Урбанова Горно-Алтайск, 2013.-48 с.
- Уникальные объекты Горного Алтая/сост. В. Ойношев. —Горно-Алтайск 2014.-202 с.
- Достопримечательности Республики Алтай / сост. В. Ойношев. Горно Алтайск 2016-184 с.
Билези
Айыл-јуртту, эжи Раиса Егоровна, кысту, уулду, бркыларлу.
Кайралдары
- Россия Федерация культуразыныҥ министерствозыныҥ грамотазы
- А. Г. Калкинниҥ сыйыныҥ лауреады (1924)
- За заслуги перед Шебалинским районом медаль
- Алтай Республиканыҥ башкарузыныҥ кӧп тоолу кӱндӱлӱ грамоталарыла кайралдаткан.
Онойдо ок кӧр
Јуруктардыҥ кӧмзӧзи
Ајарулар
- ↑ Премия Республики Алтай имени А.Г. Калкина
- ↑ Министерство культуры РА
- ↑ Центр народного творчества
- ↑ Центр культуры народов России ГРДНТ им. В.Д. Поленова
- ↑ «НИИ алтаистики им. С.С. Суразакова»
- ↑ Диск
- ↑ О республике.Путеводитель
- ↑ Рутуб
- ↑ Имидж-каталог НБ ТГУ
- ↑ Премия Главы Республики Алтай, Председателя Правительства Республики Алтай имени А.Г. Калкина вручена специалисту по жанрам творчества, фольклористу, кандидату филологических наук Василию Ойношеву — Республиканский центр народного творчества г.Горно-Алтайск