Тюлентин, Владимир Николаевич

Рувикиде аташ ӧбӧкӧлу ӧскӧ улус керегинде статьялар бар Тюлентин.

Владимир Николаевич Тюлентин
Алтай Республиканыҥ Эл Курултайыныҥ башкараачызы
2016 јыл сыгын айдыҥ 29-чы кӱни — 2020 јылда јаҥар айдыҥ 13-чи кӱни
Алдындагы болгон башчы	Белеков, Иван Итулович
Чыккан	1953 јыл јаҥар айдыҥ 14-чи кӱни Абай јурт, Кӧксу-Оозы аймак, Горно-Алтайский автоном область, РСФСР, СССР
Божогон	2020 јыл јаҥар айдыҥ 13-чи кӱни Амыр, Кӧксу-Оозы аймак, Алтай Республика, Россия
Партия	Единая Россия
Ӱредӱзи	Всероссийский заочный финансово-экономический институт (2003)
Профессиязы	политик
Кайралдары

Владимир Николаевич Тюлентин (1953 јылда јаҥар айдыҥ 14-чи кӱнинде, Абай, Кӧксу-Оозы аймак, Горно-Алтайский автоном область, РСФСР, СССР (Алтай Республика) — 2020 јыл јаҥар айдыҥ 13-чи кӱни, Амыр јурт, Кӧксу-Оозы аймак, (Алтай Республика), Россия) — алтай политик, россий тергеелик ишчи, Алтай Республиканыҥ Эл Курултайыныҥ башкараачызы (2016—2020), «Единая Россия» патияныҥ турчызы, сӧӧги тодош.

Биографиязы

Владимир Николаевич 1953 јылда јаҥар айдыҥ 14-чи кӱнинде Кӧксу-Оозы аймактыҥ Абай јуртында чыккан. Адазы Тюлентин Николай Абайда бухгалтр болгон, Энези Тюлентина Аарчы кой кбырган, тӧрт бала азыраган. 1971 јылда «Амур» совхозто тискинчи, ветеринар техник, малчы, тренер ДЮСШ болуп иштеген. 45 јыл јурт ээлемде иштеп, ада-энезиниҥ јолын улалткан. 1998 јылдарда кризистыҥ ӧйинде СПК ПКЗ «Амурскийди» башкарган, кӧп отрасльду јуртээлемдик предприятиени ӧрӧ кӧдӱрген. Курч сурактар аайынча тӱрген иштеер, рынок ӧйинде задачаларды јаҥы эп-аргаларла тӱрген бӱдрер кылыгы Владимир Тюлентинге јуртээлем предприятиени Алтай Республикада талдамаларыныҥ тоозына кийдирген.

Ол ченемелдӱ башкараачы-производственник, бек хозяйственник, ишти јакшы баштаар јайалталу. Јаантайын специалисттердиҥ айтканын лаптап угатан, билимчи-аграрийлерле колбу туткан, коллегаларыла улай туштажып, республиканыҥ јутээлем педприятиелериниҥ башкараачыларыла јолугып, ченемелиле ӱлежетен, нени де олордоҥ кӧрӱп алатан. Ол башкарган ээлемде сӱт, эт, аҥныҥ мӱӱзин алар јаҥжыккан эп-аргаларга коштой чочко азыраары, адару ӧскӱрери, аҥ-куш азыраары кӧндӱккен. Кӱч те айалга болзо, сӱт алар производствоны промышленный масштабка чыгарган.

Совхозты 1992 јылдаҥ 2016 јылга јетире јаҥыртарда (реорганизация), ол сельскохозяйственно-производственный кооператив «Племенной конезавод „Амурский“» башкараачызы болгон.

В.Н. Тюлентин, сӧс јоктоҥ ло, республиканыҥ јарлу кижизи болгон, региондо элјондык-политикалык јӱрӱмде эрчимдӱ иштеген. 2016 јылдаҥ 2019 јылга јетие «Единая Россия» партияныҥ регионал бӧлӱгинде секретарь болгон.

Ол депутат болуп тура, Алтай Республиканыҥ јасактарын чыгарарында эрчимдӱ турушкан, парламентаризмди тыҥыдары, јасакберим процессти бийик кемине јетирери, регионныҥ АПК ӧҥжидери, јерлерди чыҥдый (эффективный) тузаланары, ол тоодо сельхозназначение учурлу, јер участокторды ӱлееринде, јуртээлем производительдердиҥ јилбӱлерин јакшы билери, јерлештери ле кӧп балдарлу билелерге болужары.

2003 јылда Всероссийский заочный финансово-экономический институтты божоткон.

В.Тюлентин университетти иштеп туруп, заочно, јажы јаанай да берген болзо, турумкай ӱренип божоткон

Алтай Республиканыҥ депутады

2001 јылда беш катап Эл Курултайдыҥ (III—VII созывтарда) Алтай Республиканыҥ депутадына талдалган. Политикалык ижин Россияныҥ аграрный партиязыныҥ чыгартылу кижизи болуп баштаган (III созыв), 2006 јылда талдаштарда (IV созыв) самовыдвиженц болгон, 2010 јылдаҥ ала — «Единая Россия» патияныҥ турчызы 2016 јылда сыгын айдыҥ 29-чы кӱнинде Алтай Республиканыҥ Башкарузыныҥ председатели болгон, 2019 јылда — Алтай Республиканыҥ Эл Курултайыныҥ башкараачызы болуп талдалат, ондо божоорго јетире иштеген.

Комитеттерде ижи:

• аграрный политика, экология, ар-бӱткен тузаланары;

• социал кору ла эл-јонныҥ су кадыгын корулаары.

Спортчы

Тюлентин бойы спорчы, спортты сӱӱр кижи, греко-рим кӱрешле Кӧксу-Оозы аймакта ДЮСШ-та (1985—1988) тренер болуп иштеген, кӧп уулдар тазыктырган. Ол спорттыҥ ӧскӧ дӧ бӱдӱмдерин јӧмӧгӧн, темдектее, бойыныҥ аймагында городошный спортты. Алтай Республиканыҥ Эл Курултайы ла «Единая Россия» партия Текшироссиялык спортлык «Сила России» деп маргаан-марафонныҥ прогаммазын бӱдӱрип, Владимир Николаевичтиҥ эземине учурлай, 1923 јылда кичӱ изӱ айдыҥ 15-16 кӱндеринде Горно-Алтайскта политехнический колледжтиҥ спортлык тепсеҥинде городошный спорт айынча республикан маргаандар ӧткӱрген. 2023 јылда городошный спорт табылганынаҥ јӱс јыл болгон.

В.Тюлентинниҥ эземине учурлай Греко-рим кӱрешле Республикан маргаандар Горно-Алтайск калада ӧткӧн. «Јиит спартаковец» спортзалда Кубок парламента Республики Алтай по греко-римской борьбе, посвящённый памяти Владимира Николаевича Тюлентина. Маргаандарда Горно-Алтайск, Майма, Оҥдой, Кош-Агаш, Кан-Оозы, Чамал, Шабалин, Улаган, Кӧксу-Оозы аймактарда 2009—2011 јылдарда чыккан спортчылары турушкан. Бу Сибир федерал округтыҥ первенствозына талдаш маргаандар болгон. Баштапкы бастыракомандный јерди Горно-Алтайсктыҥ командазы алган.

Алкы бойыныҥ јӱрӱми

Айыл јуртту. Эш-нӧкӧри — Евгения Геннадьевна, уулы Роман, кызы Ирина. 2020 јылда јаҥар айдыҥ 13-чи кӱнинде тӧрӧл јурты Амырда јӱректеҥ улам божогон Сӧӧги бу јуртта салынган.

Кайралдары

• «Тӧрӧлине једимдери учун» орденниҥ медали (2010 јыл сыгын айдыҥ 22-чи кӱни) — Ижинде бийик једимдери ле кӧп јылдарга јакшы ижи учун.
• «За вклад в развитие АПК» медаль
• Т.С.Мальцевтиҥ адыла адалган медаль.
• «Совет Федерация. 20 јыл» алтын медаль, «Россияныҥ агропромышленный комплексына јетирген једимдери учун»
• «Тан Чолмон» («Утренняя Звезда») Алтай Республиканыҥ ордени (2013)
• РФ Федерал Собраниезиниҥ Совет Федерациязыныҥ кӱндӱлӱ грамотазы
• Алтай Республика ла Эл Курултайдыҥ кӱндӱлӱ грамоталары.

Онойдо ок кӧр

• Алтай Республиканыҥ Эл Курултайы
• Алтай Республиканыҥ Башкарузы

Ајарулар

Алдындагы болгон башчы: Белеков, Иван Итулович

Алтай Республиканыҥ Эл Курултайыныҥ башкараачызы 2016—2020

Кийнинде келген башчы: Кохоев, Артур Павлович (2020 јылдыҥ тулаан айдыҥ 14-чи кӱнинеҥ ала 2021 јылдыҥ тулаан айына јетире — и.о. Герман Чепкин)

Тайантылар