Гвардейский лента
Гварде́йский ле́нта (орус. Гварде́йская ле́нта) — эки ӧҥдӱ орденский (медальный) лента, ол СССР-да кайрал системада болгон.
Бу окылу сӱр-темдек Москвада Јеҥӱниҥ Парадында Кызыл тепсеҥде СССР-да, Россияда Јеҥӱниҥ кӱнинде тӧс сӱр-темдеги болгон — «Георгиевский лента».
Тӱӱкизи
1941 јылдыҥ кӱзинеҥ ала јуучыл частьтарда, бириктирӱлерде ле керептерде, Тӧрӧлин корулаганы учун, јалтанбас ла баатыр кылык-јаҥы учун, СССР-дыҥ кӱндӱлӱ «гвардейский» деп ады адалатан. СССР-дыҥ Ӱстӱги Совединиҥ Президиумыныҥ 1942 јылда куран айдыҥ 21-чи кӱнинде чыккан јарлыгыла, гвардеецтерге «Гвардия» деп тӧжине тагар темдек јӧптӧлгӧн. «Гвардия» деп темдек бастыра гвардейлерге јаҥыс ӧҥдӱ болзын деп тургузылган да болзо, СССР-дыҥ Јуучыл Ийделериниҥ Талай-Флодында бойыныҥ гвардей темдегин эдерге шӱӱгендер (албаты ортодо «Талай гвардиязы» деп ат). Анайда, НК ВМФ-тыҥ тӧзӧмӧл-башкарузыныҥ јааны 2-чи рангту капитан Б. М. Хомич тӧрт толыкту (орус черӱде ле флотто тузаланып турган) кара-сары лентала оролгон пластина тузаланар деп, оны матростыҥ бескозыркаларына база тагар деп јартаган. ВМФ-тиҥ наркомы адмирал Н. Г. Кузнецов 1942 јылда куран айдыҥ 10-чы кӱнинде 142 № јакару (башкаруныҥ акты)[1] аайынча, бу аҥылу темдектерди јараткан. Бу јакаруда ол «Гвардейская» деп адалган. 1943 јылдыҥ куран айдыҥ 5-чи кӱнинде ол «СССР-дыҥ ВМФ-тиҥ ишчилериниҥ аҥылу темдектериниҥ јуруктарлу чыгармазы» деп бичиктиҥ чыгарын јӧмӧгӧн[2], мында оныҥ јуругы онойдо ок адыла јӧптӧлгӧн.
Гвардейский лента СССР-дыҥ почтазыныҥ марказында
Гвардейский лента «СССР ВМФ личный составтыҥ башкалаар темдектериниҥ јуруктарлу јартамалдарында»
Јурамалы
Гвардей лента алтын-кыскылтым ӧҥдӱ репстӱ муар (бӧс) торкодоҥ эдилген, ӱч узун кара јолдорлу.
Лентаныҥ јалбагы — 32,5 мм, узуны — 1420 мм. Кара јолдордыҥ јалбагы — 6 мм, кыскылтым ӧҥдӱ, ортозыныҥ јалбагы — 6,25 мм, кырыныҥ јалбагы — 1 мм.
Флотто моряктардыҥ бескозырка бӧрӱктеринде гвардейский лента кырыла айланала, кийни јанында јигине јаба тутурып салат, учтары бош артат, бӧрӱктиҥ маҥдайы киреде алтындаган таныктарла керептиҥ ады ба, чстьтыҥ ады ба бичилет, лентаныҥ бош учтарында — якорьлор[3].
Гвардей лента мааныларда
Внешние изображения
2. Гвардейский частьтарга Јуучыл Мааны јаба табыштырылат, оныҥ маанызынаҥ бийик сапка кара-оранжевый гвардейский лентаны бантла буулап, учтарын салактадып койгон. Гвардейский лентаныҥ јуругын СССР-дыҥ Коруланыш министри тургускан.
Аҥылу текст (орус.)[кӧргӱзерјажырар]2. Гвардейским частям вручается Боевое Знамя с прикреплённой к его древку выше полотнища гвардейской чёрно-оранжевой лентой, завязанной бантом с ниспадающими концами. Описание гвардейской ленты утверждается Министром обороны СССР.— Кожулта 2. Воинский частьтарга јуучыл маанылар ла ордендер табыштырар ээжи-тӱрӱмдери // СССР-дыҥ Јуучыл Ийделериниҥ уставында, бичилген: СССР-дыҥ Јуучыл Ийделериниҥ бастыра-черӱниҥ уставтары. — М.: Воениздат, 1979.
СССР-дыҥ Гвардей Јуучыл-талай маанызында, СССР ВМФ албаты комиссарыныҥ № 142 темдектӱ јакарузыла 1942 јылда кичӱ изӱ айдыҥ 19-чы кӱнинде јӧптӧлгӧн , онойдо ок гвардей лента јуралган:
Гвардей Талай-черӱниҥ маанызы — СССР-дыҥ Бириккен Талай-черӱниҥ тургузылган маанызы, ого јаба салактаган учтарлу бантла буулалган гвардейский лента јуралган. Лента сары ӧҥдӱ, ӱч узун кара јолдорлу. Гвардейский лента маанында кӧк ӧҥдӱ јол ӱстинде тӱс, маанынаҥ ортозында турат.
Аҥылу текст (орус.)[кӧргӱзерјажырар]Гвардейский Военно-морской флаг представляет собой установленный Военно-морской флаг Союза ССР с расположенной на нём гвардейской лентой, завязанной бантом, с развевающимися концами. Лента оранжевого цвета с нанесёнными на ней тремя продольными чёрными полосами. Гвардейская лента располагается горизонтально над полосой голубого цвета, посередине флага.— СССР-дыҥ Талай-черӱниҥ Албаты Комиссарыныҥ 19.06.1942-чи јылдыҥ 142-чи № јакаруы «Гвардейский Талай-чериктиҥ маанызын, аҥылу тӧш темдегин ла калбакка аҥылу лентаны тургузар керегинде»
Россия Федерацияныҥ Јуучыл Ийделериниҥ уставында гвардей лента адалат:
4. Јуучыл частька «гвардейская» деп ат берилген тушта, ого георгиевский маанылу ленталар ла баш темдек табыштырылат. Јуучыл мааны георгиевский маанылу ленталарла ла баш темдекле кожо «Георгиевский мааны» деп адалат ла јуучыл частьтыҥ эҥ бийик учурлу темдеги болуп јат. <…>
19. Јуучыл частька георгиевский маанылу ленталар ла баш темдек табыштырар ритуал, јуучыл частька Јуучыл мааны табыштырар ритуалга тӱҥей.
Аҥылу текст (орус.)[кӧргӱзерјажырар]4. При присвоении воинской части наименования «гвардейская» ей вручаются георгиевские знамённые ленты и навершие. Боевое знамя с георгиевскими знамёнными лентами и навершием именуется «Георгиевское знамя» и является высшим знаком отличия воинской части.<…>
19. Ритуал вручения части георгиевских знамённых лент и навершия аналогичен ритуалу вручения воинской части Боевого знамени.— Россия Федерацияныҥ Јуучыл Ийделериниҥ ич службазыныҥ Уставыныҥ Приложениези № 3, јуучыл частька Јуучыл мааныны табыштырар ээжи.
«Гремящий» деп эсминецтиҥ јуучыл-талайчы маанызында гвардей лента
Онойдо ок кӧр
Ајарулар
- ↑ Приказ Народного Комиссара Военно-Морского Флота СССР от 19.06.1942 № 142 «Об установлении гвардейского Военно-морского флага, особого нагрудного знака и особой ленты к фуражке». Дата обращения: кӱӱк айдыҥ 10 кӱни, 2014. Архивировано кӱчӱрген айдыҥ 12 кӱни, 2014 јыл.
- ↑ Иллюстрированное описание знаков различия личного состава ВМФ СССР. http://flot.com/. Дата обращения: кӱӱк айдыҥ 10 кӱни, 2014. Архивировано кӱӱк айдыҥ 9 кӱни, 2014 јыл.
- ↑ Гвардейская лента к фуражкам рядового состава гвардейских кораблей и частей. http://flot.com/. Дата обращения: кӱӱк айдыҥ 10 кӱни, 2017. Архивировано кӱӱк айдыҥ 23 кӱни, 2017 јыл.
Тайантылар
- Иллюстрированное описание знаков различия личного состава ВМФ СССР
- Разновидности знака «Гвардия»
- «Морская Гвардия»
| Јеҥӱниҥ парадтары |
| ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Юбилейлер |
| ||||||||
| Акциялар ла проекттер |
| ||||||||
| Јеҥӱниҥ кӱни культурада |
| ||||||||
| Ӧскӧзи |
| ||||||||
