Шуклин, Илья Захарович

Илья Захарович Шуклин
Илья Захарович Шуклин
Чыккан öйи	1922 јыл, куран айдыҥ 2 кӱни
Чыккан jери	Алтай Республика, Алтай кырай, РСФСР[d];
Божогон öйи	1943 јыл, јаан изӱ айдыҥ 22 кӱни (20 јаш)
Божогон jери	Донецк область[d], Украинская ССР[d], СССР[d];
Черÿниҥ бÿдÿми	артиллерия
Черÿде jылдары	1941 јыл—1943 јыл
Званиези	старший лейтенант СССР
Часть	820-чи артиллерийский полк 284-чы стрелковый дивизия Брянский фронт
Командовал	артиллерийский батарея
Jуу/согуштар	Ада-Тӧрӧл учун Улу јуу
	Медиафайлы на РУВИКИ.Медиа

Илья Захарович Шуклин (1922 јыл—1943 јыл) — артиллерист, Советский Союзтыҥ Геройы, артиллерий батареяныҥ командири (820-чи артиллерийский полктыҥ 284-чи стрелковый дивизия Брянский фронт)^[1]^[2].

Биография

Шуклин И. З. 1922 јылда куран айдыҥ 2 кӱнинде Чаргы-Оозы јуртта Кан-Оозы аймакта Ойрот автоном областьта чыккан (эмдиги Алтай Республика). Орус.

Горно-Алтайск калада школдо 10 класс божоткон.

1941 јылда Кызыл Черӱге барган. Ол ло јылда Том-Турада артиллерийский училище божоткон. 1942 јылдаҥ ала ВКП(б) турчызы. 1942 јылдыҥ кандык айынаҥ ала Ада-Тӧрӧл учун Улу јууныҥ фронтторында јуулашкан. Артиллерийский батареяныҥ командири болгон. Брянский, Сталинградский, Тӱштӱк-Кӱнбадыш фронттордо јуулашкан^[1].

Нерелӱ кереги

1942 јылда јаан изӱ айдыҥ 24 кӱнинде батареяныҥ командири старший лейтенант Илья Шуклин Перекоповка јурттыҥ јанында (Воронежтиҥ 50 километр тӱндӱк-кӱнбадыш) согушта бойыныҥ артиллеристтериле кожо 30 фашист танктарла удура тартышкан.

Святогорск калада генерал Н. Ф. Батюк ла Советский Союзтыҥ Геройлоры А. К.Сечкин, И. З Шуклинниҥ сӧӧгинде мемориал.

Јаан изӱ айда Перекоповка јурттыҥ јанында лейтенант И. З. Шуклин башкарган 820-чи артиллерийский полктыҥ 76-мм орудиеныҥ јуучылдары јалтанбай јуулашкан. 2,5 сааттыҥ туркунына јалтанбас артиллеристтер танкла пехотага удура једимдӱ тартышкан, 14 танкты оодо адып, ӧштӱлерди кайра таштаган. Сталинград учун согуштарда Шуклин онойдо ок јалтанбай јуулашкан^[1].

Шуклин И. З. Северский Донец сууныҥ јарадында, дивизия ӧштӱниҥ 100 танкына удура тартышкан.1943 јылдыҥ јаан изӱ айдыҥ 21 кӱнинде Голая Долина јурттыҥ јанында Шуклин И. З. јеҥ јастанып јыгылган (эмдиги Долина јурт, Славян аймак, Донецк область).

1943 јылда ӱлӱрген айдыҥ 26 кӱнинде СССР-дыҥ Ӱстӱги Совединиҥ Президиумыныҥ јакааны айынча немец- фашист ӧштӱлерге удура карам-кайрал јокко јалтанбай тартышкан учун Шуклин Илья Захаровичке Советский Союзтыҥ Геройы деп нерелӱ ат адаган, Ленинниҥ Ордени ле Алтын Чолмон медаль берген.

И. З. Шуклинниҥ Святогорск калада Артём деп кырда сӧӧги јадат, оныҥ јанында генерал-майор Н. Ф. Батюк ла Советский Союзтыҥ Геройы А. К. Сечкинниҥ сӧӧги јуулган. Славяногорск ла Славянск аймакты јайымдаган јуучылдардыҥ мӧҥкӱзи база мында.

Кайралдар

Советский Союзтыҥ Геройы (СССР-дыҥ Ӱстӱги Совединиҥ Президиумыныҥ јакааны 1943 јылда ӱлӱрген айдыҥ 26 кӱни):
- Ленинниҥ ордени,
- «Алтын Чолмон» медаль;
Ада-Тӧрӧл учун Улу јууныҥ I тектелӱ ордени, божогон кийнинде (28-чи гвардейский стрелковый корпустыҥ командириниҥ приказы № 09/н 1943 јыл сыгын айдыҥ 9 кӱни);
Кызыл Чолмон орден (Сталинград фронттыҥ Военный совединиҥ приказы № 70/н 1942 јыл да кӱчӱрген айдыҥ 4 кӱни)</ref>;
Кызыл Чолмон орден (284-чи стрелковый дивизияныҥ командириниҥ приказы № 3/н 1942 јыл да јаҥар айдыҥ 4 кӱни);
«Сталинградты корулаган учун» медаль (СССР-дыҥ Ӱстӱги Совединиҥ Президиумыныҥ јакааны 1942 јыл јаҥар айдыҥ 22 кӱни).

Эземи

Волгоград калада Мамаев курганда И. З. Шуклинниҥ сӧӧгинде Мемориал плита

Москва калада Јеҥӱниҥ Паркында Ада-Тӧрӧл учун Улу јууныҥ Тӧс музейинде Мактыҥ залында Геройдыҥ ады алтын таныктарла бичилген;
Карындаштык мӧҥкӱде кереес тургузылган;
Геройдыҥ адыла 6-чы школ адалган (эмдиги лицей)^[3];
Горно-Алтайск калада оныҥ адыла ором адалган;
Святогорск калада кереес-барельеф тургузылган;
Мамаев курганда оныҥ ады мемориал плитада бичилген;
СССР оборона Министрыныҥ јакарузыла И. З. Шуклин 172-чы гвардейский самоходный артиллерий Берлинский Краснознамённый полктыҥ 79-чы гвардейский танковый дивизияныҥ 8-чи гвардейский армияныҥ Германияда совет черӱниҥ тизимдерине јажын-чакка кийдирилген;
Геройдыҥ нерелӱ керегин К. Симонов «Единоборство» деп статьязында 1942 јылда јаан изӱ айда «Правда» ла «Красная Звезда» газеттерде бичиген.

Онойдо ок кӧр

Советский Союзтыҥ Геройлорыныҥ тизими (Алтай Республика)

Јуруктардыҥ кӧмзӧзи

Нерелӱ кереги
СССР ВС-ниҥ Советский Союзтыҥ Геройы деп нерелӱ ат берери керегинде јакааны
Кайралдаар тизимде јолдык
Кайралдаар лист

Ајарулар

Литература

Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.

Тайантылар

«Карта Памяти» – патриотическая акция издательства «Просвещение»
Наградной лист
Илья Захарович Шуклин (орус.). Сайт «Герои страны».
Шуклин Илья Захарович.
Наступление на Донбассе.
Архивный реквизит на сайте «Подвиг народа» № 150037598
Архивный реквизит на сайте «Подвиг народа» № 17486453
Архивный реквизит на сайте «Подвиг народа» № 150486423
Архивный реквизит на сайте «Подвиг народа» № 10953882

[warheroes-1] ¹ ² ³ Герой Советского Союза Шуклин Илья Захарович :: Герои страны

[2] Герой Советского Союза Шуклин Илья Захарович

[3] Муниципальное бюджетное общеобразовательное учреждение «Лицей № 6 им. И. З. Шуклина г. Горно-Алтайска»

[1]

[2]

[3]