Тулаан айдыҥ 1 кӱни

Рувики сайттаҥ
← Тулаан ай →
Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          
2026 ј.

Тулаан айдыҥ 1 кӱни (орус. 1 марта) — григориан кӱнтизӱде јылдыҥ 60 кӱни (високосный јылда 61 кӱни). Јылдыҥ учына јетире 305 кӱн арткан.

Тулаан айдыҥ 1 кӱни — юлиан кӱнтизӱ аайынча 1582 јылдыҥ ӱлӱрген айыныҥ 15 кӱнине јетире болгон, 1582 јылдыҥ ӱлӱрген айыныҥ 15 кӱнинеҥ ала — тулаан айдыҥ 1 кӱни григориан кӱнтизӱ аайынча болгон.

XX ла XXI чактарда юлиан кӱнтизӱ аайынча високосный эмес јылдарда кочкор айдыҥ 16 кӱни, високосный јылда кочкор айдыҥ 17 кӱни болгон[1].

Байрамдар

  • ООН-ныҥ маанызы (ЮНЭЙДС) — «Дискриминация ноль» деп кÿн;
  • ООН-ныҥ маанызы — Талайдыҥ öлöҥдöриниҥ телекейлик кÿни;
  • Болгарияныҥ маанызы (Болгария)— Баба Марта;
  • Босния ла Герцеговинаныҥ маанызы — Босния ла Герцеговинаныҥ jайымыныҥ кÿни;
  • Исландияныҥ маанызы (Исландия) — Пивоныҥ кÿни;
  • Румынияныҥ маанызы (Румыния)— Мэрцишор;
  • Польшаныҥ маанызы (Польша)— «сÿрдирген солдат» эземи.

Кудайлык

Christian cross.svg Католицизм

  • Агару Абдекаластыҥ эземи;
  • Альбинус Анжесскийдиҥ эземи;
  • Давид Валлийскийдиҥ эземи;
  • Агару Монанныҥ эземи;
  • Свитберт Кайзерсвертскийдиҥ эземи.

OrthodoxCross(black,contoured).svg Православие

  • Маруф, епископ Месопотамскийдиҥ эземи (422);
  • святитель Макарийдиҥ, митрополит Московскийдиҥ эземи (1926);
  • священномученик Павел Смирнов, пресвитердин эземи (1938).

Бу кÿнде чыккандарга ат

  • Католический: Абдекалас, Альбинус, Давид, Монан, Свитберт.
  • Православный: Валент, Даниил, Иеремия, Илья, Исаия, Макарий, Маруф, Никон, Павел, Памфил, Порфирий, Самуил, Селевкий, Феодул, Флавиан, Юлиан

Керектер

Алтай Республика

Калыктар ортодо

Бистиҥ эранаҥ озо

  • 293 — Император Диоклетиан ла Максимиан Констанций Хлор ло Галерийди Цезарьлар эдип кöстöгöн. латин. Quattuor Principes Mundi («Четыре правителя мира»);
  • 350 — Константинаныҥ jöмöлтöзиле, Констанций II сыйны, Ветранион бойын Цезарь деп jарлаган;
  • 834 — Император Людовик Благочестивый Франкский империяныҥ сок jааҥыс башкараачызы эдип ойто тургузылган.

XVI чактаҥ озо

  • 1325 — Москва Русьтыҥ церковный тöс jери боло берген;
  • 1360 — Англияныҥ кааны Эдуард III француз пленнеҥ 19 jашту Джеффри Чосерди[2] садып алган, ол кийнинде оныҥ камердинеры, оруженосеци, онон ол Англияныҥ jарлу ÿлгерчилериниҥ бирÿзи боло берген;
  • 1498 — Васко да Гама Мозамбикке jеткен[3].

XVI чак

  • 1555 — Нострадамус кöрö айткандарыныҥ бичигин чыгарган;
  • 1564 — Иван Фёдоровтыҥ «Апостол» деп баштапкы орус печатный бичиги Москвада чыккан;
  • 1565 — Бразилияда Рио-де-Жанейро деп португал колония тöзöлгöн. Jирме jылдаҥ калада 4000 кижи боло берген;

XVII чак

  • 1638 — Тÿндÿк Америкага Швециянаҥ баштапкы кöчкÿндер келген.
  • 1692 — Сейлемниҥ башкарузы (Массачусетс) ÿч ÿй кижини тарма эдип турган деп бурулаган. Келер айда 150-неҥ артык ÿй ле эр улусты онойдо ок бурулап, тÿрмеге суккан, 19 кижини öлтÿрген;
  • 1700 — Пётр I Провиантский приказ чыгарган, орус черÿниҥ тылында ондый служба ачылган.

XVIII чак

  • 1762 — россий император Пётр III «Манифест о вольности дворянства» чыгарган, дворяндарды госслужбада кыйалтазы jок иштеерин токтоткон;
  • 1780 — Пенсильвания США-да кулданышты токтоткон баштапкы штат болгон;
  • 1790 — США-да баштапкы катап эл-jонныҥ тозын алган.

XIX век

XX чак

XXI чак

  • 2008 — Ереванда тÿймеендер башталган, Армения;
  • 2011 — Россияда закон «О полиции» алынган;
  • 2022 — Роскомнадзор «Дождь» телеканал ла радиостанция «Эхо Москвыны туйуктап салган», Россия.

Бу кӱнде чыккандар

XIX чактаҥ озо

XIX чак

XX чак

Бу кӱнде божогондор

XX чактаҥ озо

  • 1643 — Джироламо Фрескобальди (1583 j.чык.), итальян композитор ло органист;
  • 1807 — Николай Резанов (1764 j.чык.), дипломат, садучы, тергеелик ишчи, Российско-американ компанияныҥ учредители, баштапкы орус кругосветный экспедиция öткÿрерге баштаҥкай эткен.

XX чак

XXI чак

Онойдо ок кöр

Категория «1 марта» не найдена.

Ајарулар

  1. ↑ XX ле XXI чактарда григориан кӱнтизӱ юлиан кӱнтизӱни 13 кӱнге озолоп јат. Ӧскӧ чактарда григориан ла юлиан кӱнтизӱлерде ӧй башка эдип чотолот: чике эдип тоолоорго, окылу конвертер датла тузаланарга јараар.
  2. ↑ Джеффри Чосер. Энциклопедия кругосвет
  3. ↑ Васко да Гама.БРЭ
  4. ↑ Менделеев Д.И. История.РФ
  5. ↑ Ленин В.И. История.РФ
  6. ↑ Фридерик Шопен. Биограф.Ру
  7. ↑ [nfosport.ru/person/baie-latur-anri-de Анри де Байе-Латур. Спортивная Россия]
  8. ↑ Лев Гумилевский. БРЭ
  9. ↑ Окулич-Казарина Л.В. (недоступная ссылка). Дата обращения: 1644229555. Архивировано 1644229611.