Тугамбаев, Кыдран Александрович
| Кыдран Александрович Тугамбаев | |||||
|---|---|---|---|---|---|
 | |||||
| Чыккан öйи | 1924 јыл кӱчӱрген айдыҥ 4 кӱни | ||||
| Чыккан jери | Тураты јурт Кан-Оозы аймак (эмдиги Алтай Республика) | ||||
| Божогон öйи | 1943 јыл јаҥар айдыҥ 17 кӱни | ||||
| Божогон jери | Запорожский область | ||||
| Ороон |
 СССР |
||||
| Черÿде jылдары | 1943 | ||||
| Jуу/согуштар | Ада-Тӧрӧл учун Улу јуу | ||||
| Кайралдар ла сыйлар |
|
||||
 Медиафайлы на РУВИКИ.Медиа | |||||
Кыдран Александрович Тугамбаев (4 ноября 1924 јылда кӱчӱрген айдыҥ 4 кӱни, Тураты јурт, Кан-Оозы аймак (эмдиги Алтай Республика) — 1943 јыл јаҥар айдыҥ 17 кӱни Запорожский область) — кайучыл, 1116-чи стрелковый полктыҥ разведка взводыныҥ кайучылы, красноармеец. Советский Союзтыҥ Геройы.
Биографиязы
1924 јылда кӱчӱрген айдыҥ 4 кӱнинде Тураты јурт Кан-Оозы аймак (эмдиги Алтай Республика). Казах. 7 класс божоткон. Баштамы школдо ӱредӱчи болгон.
1942 јылда Ишмекчи-крестьян Кызыл Черӱге барган. 1943 јылдыҥ кӱӱк айынаҥ ала Ада-Тӧрӧл учун Улу јууныҥ фронтторында. 1943 јылдаҥ ала ВКП(б) турчызы. 1116-чи стрелковый полкто 333-чи стрелковый дивизияда разведка взводында кайучыл болгон. Днепр сууны кечеринде јалтанбазын кӧргӱскен[1].
Днепр сууга јууктап, Петро-Свистуново јурттыҥ јанында согушта пулеметтоҥ адып, ӧштӱниҥ десантын токтоткон. Тугамбаев, керектиҥ аайын оҥдоп, пулемётный расчётты јоголторго, гранаталарды алып, туйказынаҥ келип, пулемётный точканы гранатала оодо соккон.
1943 јылда сыгын айдыҥ 26 кӱнинде тӱнде баштапкы штурмовой группада красноармеец Тугамбаев Днепр сууны Войсковое јурттыҥ јанында кечип чыгала, нӧкӧрлӧриле кожо ӧштӱниҥ траншеязына табарган. Штурмовой группа, ӧштӱни истежип, тыҥыда ичкерлеп, плацдармды јетире ле элбеткен, полк ло дивизияныҥ арткан кӱчтерине кечерге јарамык айалга белетеген[1].
Оноҥ ары болгон согуштарда красноармеец Тугамбаев эҥ ле јеткерлӱ айалгага туштап, нӧкӧрлӧрине јалтанбазыла тем болгон. Тыҥ шыркалаткан. Ол шыркаларынаҥ улам 419-чи медсанбатта 1943 јыл јаҥар айдыҥ 17 кӱнинде јада калган. Тугамбаевтиҥ сӧӧги Каневское јуртта Запорожский аймакта Запорожский областьта јуулган[2]. СССР Ӱстӱги Совединиҥ Президиумыныҥ 1944 јылда тулаан айдыҥ 19 кӱнинде чыккан јакааны аайынча кайра баспас јалтанбазы учун красноармеец Тугамбаев Кыдран Александровичке Советский Союзтыҥ Героы деп нерелӱ ат берилген, божогон кийнинде.
Кайралдары
- Советский Союзтыҥ Героы деп нерелӱ ат;
- Ленинниҥ ордени;
- «Алтын Чолмон» медаль;
- «За боевые заслуги» деп эки медальла кайралдаткан.
Кереес
- Кан-Оозы аймакта Чаргы-Оозы јуртта Геройдыҥ адыла Черно-Ануйский орто ӱредӱлӱ школ адалган,
- Кан-Оозы јуртта Тугамбаев Кыдран Александровичтиҥ адыла ором адалган.
Јуруктардыҥ кӧмзӧзи
Кайралдаар лист
Јетирӱ
Пенсия
Онойдо ок кöр
Ајарулар
- ↑ 1 2 Историко-архивный путеводитель Республики Алтай / Тугамбаев Кыдран Александрович
- ↑ Легенды Казахстана — Кыдран Александрович Тугамбаев (орус.). KCOPC. Дата обращения: кандык айдыҥ 9 кӱни, 2020.
Литература
- Боевая слава Алтая. Барнаул: Алтайское кн. изд., 1978.
- Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.
Тайантылар
 |
|---|
