Ӱредӱчиниҥ кӱни

Рувики сайттаҥ
Ӱредӱчиниҥ кӱни
День учителя.jpeg
Jöптöлгöн ӱредӱлик ишчилерине учурлалган
Öйи јылдыҥ ла, ӱлӱрген айдыҥ 5 кӱни
Тудуш Ӱредӱчилердиҥ телекейлик кӱни
Логотип РУВИКИ.Медиа Медиафайлы на РУВИКИ.Медиа


Ӱредӱчиниҥ кӱни (орус. День учителя) — профессионал байрам школдо ӱредери аайынча ишчилердиҥ. Россияда Ӱредӱчилердиҥ телекейлик кӱниле јаба темдектелет, ӱлӱрген айдыҥ 5 кӱни иштеер кӱн болуп јат.

Россияда

СССР-да Ӱредӱчиниҥ кӱни 1965 јылда байрам эдип тургузылган. Сыгын айдыҥ 29 кӱнинде СССР-дыҥ Ӱстӱги Совединиҥ об установлении праздника деп јакааны чыккан, бу јылдаҥ ала байрам бастыра союзный республикаларда темдектелип баштаган[1]. Баштап тарый байрам ӧткӱрер дата ӱлӱрген айдыҥ баштапкы воскресени болгон. 1994 јылда, качан ЮНЕСКО Ӱредӱчилердиҥ телекейлик кӱнин тургузарда, датаны ӱлӱрген айдыҥ 5 кӱнине кӧчӱрген[2].

«Бис клазыска урокко келедис». Константин Кащеев, 1951 ј.

Совет ӧйдӧ Ӱредӱчиниҥ кӱнинде школдордо Бойы башкарынар кӱн День самоуправления: ӱренчиктер бастыра должностьторго туратан. Олор бойлоры уроктор ӧткӱретен, ӱредӱчилерге дезе амыраар арга беретен[3].

XXI чактыҥ бажында байрамныҥ тӧс учуры Ӱредӱчиниҥ јаан неделези. Неделе ичинде бир тема аайынча јӱзӱн-јӱӱр мероприятиелер ӧткӱрилер, тема јылдыҥ сайын солынар. Ачык урокторго коштой мастер-класстар ӧткӱрилип, «Учитель года России» деп бастырароссийский кӧрӱлердиҥ, «Директор года России», «Воспитатель года России», «Первый учитель», «Мастер года» ла о.ӧ. турулталары кӧрӱлет[4].

Ӱредӱчилердиҥ јаан неделезинде Всероссийский форум классных руководителей ӧткӱрилет, ондо школдыҥ ӱредӱчилерине коштой орто профессионал ӱредӱлик учреждениелерде группалардыҥ кураторлоры база туружат. 2024 јылда форумды «Озогы Гостиный двор» ӧткӱрген, мында просвещение министры Сергей Кравцов турушкан[4].

Статистика аайынча, 2024 јылда школдордо 1 млн артык ӱредӱчилер ле 150 муҥ кире педагогикалык ишчилер болгон[5].

Телекейдиҥ ороондорында

1992 јылда ЮНЕСКО Ӱредӱчилердиҥ телекейлик кӱни деп байрам ӧткӱрерин јӧптӧгӧн. Ол ӱлӱрген айдыҥ 5 кӱнинде темдектелет. Бу байрам Калыктар ортодо ӱредӱчилердиҥ байрамы деп чотолот, а башка-башка ороондордо темдектелген Ӱредӱчиниҥ кӱни — национал байрам[2].

  • Азербайджанныҥ маанызы Азербайджан, Арменияныҥ маанызы Армения, Бангладештиҥ маанызы Бангладеш, Великобританияныҥ маанызы Великобритания, Германияныҥ маанызы Германия, Казахстанныҥ маанызы Казахстан[6], Камерунныҥ маанызы Камерун, Канаданыҥ маанызы Канада, Катардыҥ маанызы Катар, Кувейттиҥ маанызы Кувейт, Литваныҥ маанызы Литва, Мьянманыҥ маанызы Мьянма, Нидерландыныҥ маанызы Нидерланды, Пакистанныҥ маанызы Пакистан, Россияныҥ маанызы Россия[7]: Ӱредӱчилердиҥ кӱни ӱлӱрген айдыҥ 5 кӱнинде ЮНЕСКО тургускан Ӱредӱчилердиҥ телекейлик кӱниле јаба темдектелет[8].

Онойдо ок кӧр

Ајарулар

  1. Краткий курс истории. День учителя. История. РФ. Дата обращения: ӱлӱрген айдыҥ 4 кӱни, 2024.
  2. 1 2 День учителя. История и традиции праздника. Интерфакс Россия (17 сентября 2024). Дата обращения: ӱлӱрген айдыҥ 4 кӱни, 2024.
  3. День учителя. Российская газета (26 сыгын ай 2024). Дата обращения: ӱлӱрген айдыҥ 4 кӱни, 2024.
  4. 1 2 5 октября — День учителя. Известия (1 ӱлӱрген ай 2024). Дата обращения: ӱлӱрген айдыҥ 4 кӱни, 2024.
  5. День учителя 5 октября. TACC. Дата обращения: ӱлӱрген айдыҥ 4 кӱни, 2024.
  6. Дату празднования Дня учителя изменили в Казахстане (орус.). Пресс-служба Правительства Республики Казахстан (10 тулаан ай 2023).
  7. Указ Президента РФ от 03.10.1994 № 1961 «О праздновании дня учителя». Дата обращения: сыгын айдыҥ 29 кӱни, 2017. Архивировано сыгын айдыҥ 29 кӱни, 2017 јыл.
  8. What is Teachers’ Day and Why Do We Celebrate it? (англ.). Edarabia. Дата обращения: тулаан айдыҥ 5 кӱни, 2021. Архивировано ӱлӱрген айдыҥ 24 кӱни, 2021 јыл.

Тайантылар