Таскадаачы ла школго jеткелек балдарла иштеп тургандардыҥ кÿни

Рувики сайттаҥ

Таскадаачы ла школго jеткелек балдарла иштеп тургандардыҥ кÿни (орус. День воспита́теля и всех дошко́льных работников) — профессионал байрам Россия Федерацияда. Бу байрам јылдыҥ ла сыгын айдыҥ 27 кӱнинде темдектелет.

Байрамныҥ тÿÿкизи

Файл:Детский сад.JPG
Северодвинскте детсадта таскадаачы балдарла кожо

«Таскадаачы ла школго jеткелек балдарла иштеп тургандардыҥ кÿни» текшироссиялык педагогикалык изданиелериниҥ баштаҥкайыла тургузылган ( «Детский сад со всех сторон» деп газет, «Дошкольное образование», «Обруч» журнал) 2004 јылда сыгын айдыҥ 27 кӱнинде. Дошкольный программалардыҥ авторыныҥ кöп сабазы, детсадтардыҥ таскадаачылары ла кöп ада-энелер бу баштаҥкайды jöмöшкöн.

Байрамныҥ идеязы — обществоны детский сад ла дошкольный балдарга jаан аjару этсин деп кычырганы.

Байрам самодеятельный, элjондык, калыктыҥ байрамы болуп табылган. Jе удабай байрам бастыра Россия Федерацияныҥ региондорында сыгын айдыҥ 27 кӱнинде темдектелип баштаган. Эмди бу байрам окылу байрам болуп öдöт[1][2].

«Таскадаачы ла школго jеткелек балдарла иштеп тургандардыҥ кÿни» деп байрамныҥ датазы Санкт-Петербургта балдардыҥ баштапкы сады ачылганына учурлалган. Оны Васильевский ортолыкта Софья Люгебиль, профессор Люгебильдиҥ ÿй кижизи, осенью 1863 јылдыҥ кÿзинде ачкан.

Jилбилÿ факттар

  • Россияда балдардыҥ баштапкы был садын Аделаида Симонович ачкан деп улай айдышкан болгон. Jе мынызы чын эмес, А. Симонович чындап та XIX чактыҥ экинчи jарымыныҥ россий дошкольный образованиезиниҥ jарлу ишчизи болгон, jе оныҥ детский сады 1866 јылда ачылган.
  • С. Люгебильдиҥ сады чын ла баштапкы болгон эмдиги Россияда, jе Россий империяда эмес: Россий империяда баштапкы детский сад Гельсингфорсто 1859 јылда ачылган[3].
  • Бастырароссиялык баштапкы байрамдаштаҥ озо, 2003 јылда кÿскиде, Санкт-Петербург калада баштапкы балдардыҥ сады ачылганыныҥ 140 јылдыгына учурлай таскадаачыныҥ кÿни öткÿрилген. Оныҥ кийнинде ороонныҥ бастыра региондорына бу байрамды общенациональный эдер деп самаралар аткарылган;
  • 2008 јылда социологияныҥ Московский колледжи ле бир канча газеттердиҥ öткÿрген социологиялык шиҥжÿзи аайынча — 81,6 % таскадаачылар бу байрамды öткÿрериле jöп болгон. Öскö профессилу улустыҥ 66,7 % байрам керектÿ дешкен[4].

Постсоветский пространстводо

Украинада 2012 јылдаҥ ала мындый ла байрам öткÿрилет, онойдо ло сыгын айдыҥ 27 кӱнинде темдектелет[5][6].

Онойдо ок кöр

Ајарулар

  1. Письмо Министерства образования и науки Российской Федерации, 2008 (недоступная ссылка). Дата обращения: сыгын айдыҥ 2 кӱни, 2012. Архивировано сыгын айдыҥ 15 кӱни, 2019 јыл.
  2. Поздравление министра образования и науки Российской Федерации Андрея Фурсенко с Днём воспитателя и работника дошкольного образования 27 сентября 2009 г.. Дата обращения: сыгын айдыҥ 2 кӱни, 2012. Архивировано сыгын айдыҥ 10 кӱни, 2019 јыл.
  3. Из истории дошкольного воспитания Архивная копия от 25 кандык ай 2013 на Wayback Machine
  4. День работников дошкольного образования | Краснодарский НМЦ. Дата обращения: сыгын айдыҥ 27 кӱни, 2009. Архивировано сыгын айдыҥ 28 кӱни, 2009 јыл.
  5. На Украине отмечают День воспитателя и всех дошкольных работников. Дата обращения: сыгын айдыҥ 30 кӱни, 2015. Архивировано ӱлӱрген айдыҥ 1 кӱни, 2015 јыл.
  6. День воспитателя и всех дошкольных работников. Дата обращения: сыгын айдыҥ 30 кӱни, 2015. Архивировано сыгын айдыҥ 26 кӱни, 2015 јыл.

Тайантылар