Россияда донордыҥ кӱни
| Россияда донордыҥ кӱни орус. Национальный день донора в России | |
|---|---|
| | |
| Jöптöлгöн | 2007 јылда кочкор айдыҥ 20-чи кӱни |
| Темдектелет |
|
| Öйи | кандык айдыҥ 20-чи кӱни |
| Jыргал | јылдыҥ ла |
| Jаҥжыгулар | кайралдар, конференциялар |
| Тудуш | баштапкы јакшы ӧткӱрилген гемотрансфузияныҥ процедуразына учурлалган. |
Росси́яда донордыҥ кӱни (орус. Национальный де́нь до́нора в Росси́и) — россий байрам, јылдыҥ ла кандык айдыҥ 20-чи кӱнинде темдектелип турган. Трудовой кодексле иштеер кӱн. 1832 јылдыҥ кандык айдыҥ 20-чи кӱнинде Россий империяда баштапкы јакшы ӧткӱрилген гемотрансфузияныҥ процедуразына учурлалган.
Тӱӱкизи
1832 јылдыҥ кандык айдыҥ 20-чи кӱнинде петербургский акушер Андрей Вольф баштапкы катап бала табып јадала каны кӧп аккан келинге кан урган[1]. Ол алдында Лондондо (1818 јылдыҥ сыгын айдыҥ 25-чи кӱнинде) јакшы трансфузия эткен Джеймс Бланделлдыҥ аппарадын ла эп-аргазын тузаланган[2]. Мыныҥ кийнинде Вольф алты катап кан урган, оныҥ кийнинде бу процедураны улайына орус эмчи ле хирургияныҥ профессоры Сергей Коломнин эткен.
2007 јылдыҥ кочкор айдыҥ 20-чи кӱнинде РФ Госдумада донорство ло канныҥ службазыныҥ курч сурактары керегинде јуунда, Донордыҥ кӱни јӧптӧлгӧн[3]. 2008 јылдаҥ ала РФ эмчиликтиҥ министерствозы ла Россияныҥ Федерал медико-биологический агентствозы бойыныҥ кӱниле кан ла оныҥ компоненттерин табыштырар текши јаан программа тазыктырган[4]. 2024 јылдыҥ тоозыла, кан табыштырар службада 487 организация, 100 муҥ бийик квалифициялу эмчиликтиҥ ишчизи болгон[5].
Байрамныҥ јаҥжыгузы
Россияда донордыҥ кӱнинде эмчиликтиҥ ишчилериле пресс-конференциялар, тематикалык кӧрӱлер ӧткӱрилет. Эмчиликтиҥ тӧс јерлери ла станциялар ӱзеери кан табыштырар акциялар эдет[6]. Бу кӱнде канла оныҥ компоненттерин табыштырган улусты кайралдайт[7]. Акча албай 40 катап кан, 60 катап плазма табыштырган улуска Россияныҥ тоомјылу доноры деп ат берилет. Олорго тӧшкӧ тагар темдек, ӱзеери льготалар берилет, ол тоодо общественный кӧӧлӱкле акча тӧлӧбӧй јоруктаары[8].
Ӱзеери јетирӱ
- 2005 јылда донордыҥ телекейлик кӱни јӧптӧлгӧн. Бу кӱнди кичӱ изӱ айдыҥ 14-чи кӱнинде темдектейт, физиология ла медицинада кижиниҥ каныныҥ группазын ачкан учун Нобельдиҥ сыйын алган, Карл Ландштейнердиҥ чыккан кӱнине келиштире тургузылган[9].
- ФМБА-ныҥ кӧргӱскениле, 2024 јылда былтыргы јылга кӧрӧ Россияда кан 6% кӧп белетелген, 2,6 миллион литр, 458 муҥнаҥ кӧп донор федерал регистрге кирген[6].
- Ада-Тӧрӧл учун Улу јууныҥ ӧйинде донорлордыҥ тоозы 5,5 млн кижиге јеткен, јуулажып турган черӱ 1,7 млн литр консервированный кан алган, бу канды 7 миллион катап урган. Јууныҥ ӧйинде «СССР-дыҥ тоомјылу доноры» деп темдекле 15 000 кижи кайралдаткан[10].
Јарлу улус ортодо донорлор
- Джеки Чан — улайына кан табыштырат, 2002 јылда Канадада «Смокинг» деп кино чыгарарында ойноп турала, Канадада кан табыштырар службаныҥ доноры болгон.
- Криштиану Роналду — 2008 јылда «Счёт Красного креста» деп компанияда туружып, јиликтиҥ доноры болот.
- Джессика Альба — балдардыҥ госпиталинге кан табыштырат.
- Екатерина Стриженова — студент болордо кан табыштырып баштаган[4].
- Татьяна Навка — 2011 јылда LG компанияныҥ донорство тазыктырарыныҥ посолы болгон[11].
Ајарулар
- ↑ Национальный день донора в России. gkdc1.ru. Дата обращения: кандык айдыҥ 17 кӱни, 2025.
- ↑ Есть повод гордиться. Медицинская газета (17 кандык ай 2007). Дата обращения: кандык айдыҥ 17 кӱни, 2025.
- ↑ Национальный День донора крови в России. РИА Новости (11 кандык ай 2025). Дата обращения: кандык айдыҥ 17 кӱни, 2025.
- ↑ 1 2 Навка сдаёт кровь168#id1887947 Звездная кровь. Коммерсантъ (20 кандык ай 2022). Дата обращения: кандык айдыҥ 18 кӱни, 2025.
- ↑ Вероника Скворцова: В России донорство является не только почетной и благородной миссией, но и важнейшей государственной задачей. bloodfmba.ru (11 кичӱ изӱ ай 2024). Дата обращения: кандык айдыҥ 18 кӱни, 2025.
- ↑ 1 2 «Единая Россия» организует по всей стране мероприятия к Национальному дню донора крови. er.ru (16 кандык ай 2025). Дата обращения: кандык айдыҥ 17 кӱни, 2025.
- ↑ 14 июня — Всемирный день донора крови: традиции, тема и мероприятия 2024 года. Известия (13 кичӱ изӱ ай 2024). Дата обращения: кандык айдыҥ 17 кӱни, 2025.
- ↑ Национальный день донора в России. pnp.ru (20 кандык ай 2020). Дата обращения: кандык айдыҥ 17 кӱни, 2025.
- ↑ Всемирный день донора крови. РИА Новости (14 кичӱ изӱ ай 2024). Дата обращения: кандык айдыҥ 17 кӱни, 2025.
- ↑ Любопытные факты. yadonor.ru. Дата обращения: кандык айдыҥ 17 кӱни, 0202.
- ↑ Татьяна Навка стала послом донорства. sport-express.ru (20 кандык ай 2011). Дата обращения: кандык айдыҥ 18 кӱни, 2025.
Тайантылар
| Правообладателем данного материала является АНО «Интернет-энциклопедия «РУВИКИ». Использование данного материала на других сайтах возможно только с согласия АНО «Интернет-энциклопедия «РУВИКИ». |
Бу статьяга Рувикиниҥ ӧскӧ статьялары ссылка этпейт. |