Россияда басманыҥ кӱни
Тузаланган материалдар
Б.Н. Ельцинниҥ адыла адалган президентский библиотека
| Россияда басманыҥ кӱни | |
|---|---|
 | |
| Jöптöлгöн | 1991 јыл |
| Темдектелет | јылдыҥ ла |
| Öйи | чаган айдыҥ 13-чи кӱни |
Россияда басманыҥ кӱни (орус. День российской печати) — чаган айдыҥ 13 -чи кӱнинде ӧдӧт. 1991 јылда јаҥар айдыҥ 28-чи кӱнинде Ӱстӱги совединиҥ Президиумыныҥ јакааны аайынча јӧптӧлгӧн. Јакаан тӱӱкилик ӧйлӧ тудуш — баштапкы ла катап россий «Санкт-Петербургские ведомости» деп газет кепке базылган, ол Пётр I кааныҥ јакааныла чыккан («Ведомости» деп тӱҥей атту эмдиги ӧйдиҥ газеди эмес). 1703 јылда чаган айдыҥ 13-чи кӱнинде Москва калада орус тилле баштапкы кепке базылган «Санкт-Петербургские ведомости» деп газет баштапкы катап кепке базылган ол тушта оныҥ ады: «Москов тергееде ле айландыра ороондордо военный ла ӧскӧ дӧ јакшы болгон керектердиҥ бичиги»[1]. Пётр I каан газеттиҥ учуры јаан: газетке болор реформалар керегинде бичип, олорды јӱрӱмде ӧткӱрерине ле Россий империяны ӧрӧ кӧдӱрерине болушту деп темдектеген.
Ведомости времени Петра Великого. Вып. 1
Ведомости времени Петра Великого. Вып. 2
2009 јылдыҥ бажында Россия Федерацияда 33000 муҥнаҥ кӧп кепке базылган бичиктер чыгарылган. Бир кӱнде 20 миллионноҥ артык экземпляр таркайт.
Дмитрий Медведев РФ премьер-министры 2016 јылда чаган айдыҥ 12-чи кӱнинде Россия тергеезиниҥ адынаҥ премияныҥ лауреаттарына дипломдорды 2015 јылда берген, элбек jетирÿлер эдер аргалары аайынча 2015 јыл.
Россия басманыҥ кӱнине учурлай кӧдӱриҥилӱ керектер ӧткӧн. 10 сыйдыҥ бирӱзи, јаҥжыкан аайынча, тергеениҥ башкараачызыныҥ адынаҥ берилет. Бу тушта сыйды МГУ-ныҥ журналистика факультеттиҥ президентти Ясен Засурский — СМИ-ни тазыктарында бойыныҥ учурлу једимдери учун. Медведевтыҥ темдектегениле болзо, Засурский кӧп јылдардыҥ туркунына тӧрӧл журналистиканыҥ тӧс ууламјызын улалтып апарган. Тергеениҥ јааны анайып ок «Аргументы и фактыныҥ» спецпроегине, Ада Тӧрӧл учун Улу јууныҥ ӧйинде бичилген дневниктерди јууп јазаганына ајару эткен. Премьердыҥ айтканыла, јуу ӧйинде кичинек балдардыҥ бичиген дневниктерин јууп, «АиФ»-тыҥ журналисттери јаан иш эткен.
Медведев ӧскӧ дӧ лауреаттардыҥ нерези керегинде айткан. «Пока все дома» деп телеберилте «Видеопаспорт ребёнка» деген проект, «Коммерсанттыҥ» спецкорры Ольга Алленова серия публикаций по проблемам усыновления и благотворительности деп бичимелдери учун алган.
Премиялар јарлу литературалык критикке Лев Иванов-Аннинскийге — орус литератураныҥ критиказын орныктырып ла тазыктырып, јаҥжыгуларын кичееп турган учун, Эдуард Сагалаевке — Национальный ассоциацияныҥ телерадиовещаниениҥ президенттине — тӧрӧл телевидениени тазыктырып турганына учурлай берилген.
Дмитрий Медведев вручил премии Правительства за 2015 года в области средств массовой информации
Михаил Мишустин вручил премии Правительства за 2023 год в области средств массовой информации
Александр Логвиновичке Брестский областной «Заря» деп газеттиҥ тӧс редакторына «за объективное освещение вопросов внешней и внутренней политики, экономики и культуры» деп берилген. «Новый мир» деп журналдыҥ коллективын «тӧрӧл литератураны тазыктырып, эмдиги ӧйдиҥ јиит авторлорын ӧрӧ кӧдӱрип, болужып турган учун» кайралдаган. 2015 јылдыҥ премиязын эки региональный СМИ — "Сургут Информ-ТВ" ла Воронежский областьтаҥ "МОЁ!" деп газет база алган.
Бу тергеениҥ премиязы 2005 јылда јӧптӧлгӧн «в целях развития печатных средств массовой информации и стимулирования профессиональной деятельности» аайынча. Кийнинде бу премияга электронный СМИ ле телевизионный проекттерди кошкон. Акчага кӧчӱрзе кажы ла премия — 1 млн салковой, бастыра јаба мындый премияла бу јылда 10 лауреат кайралдаткан[2].
Совет басманыҥ кӱни
СССР-да басманыҥ кӱни профессионал байрам болуп, РСФСР-дыҥ Ӱстӱги Совединиҥ јакааны аайынча 1991 јылда чаган айдыҥ 13-чи кӱнинде јӧптӧлгӧн.
«Совет басманыҥ кӱни» — большевиктердиҥ «Правда» деп газеди баштапкы номеры кӱӱк айда 5-чи кӱнинде чыкканына учурлай, јаҥы атту јаҥы байрам јӧптӧлгӧн.
Белоруссияда «Басманыҥ кӱнин» кӱӱк айдыҥ 5-чи кӱнинде ӧткӱрет.
1994 јылдаҥ ала кажы ла јыл кӱӱк айдыҥ 3-чи кӱнинде прессаныҥ телекейлик кӱни ӧткӱрилет.
Онойдо ок кӧр
Источниктер
Ајарулар
- ↑ Лисовский Н. М. Санкт-Петербургские Ведомости // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
- ↑ ТАСС: Общество — Медведев вручил дипломы лауреатам премии правительства в области СМИ за 2015 год