Карылардыҥ калыктар ортодо кӱни

Рувики сайттаҥ
Карылардыҥ калыктар ортодо кӱни
Italian Peopel (4711628359).jpg
Öйи Ӱлӱрген айдыҥ 1 кӱни
Логотип РУВИКИ.Медиа Медиафайлы на РУВИКИ.Медиа
Файл:Bundesarchiv Bild 183-1986-0109-010, Leipzig, Universität, Senioren, Studenten.jpg
Кары студенттер Лейпцигский университетте

Карылардыҥ калыктар ортодо кӱни (орус. Международный день пожилых людей, международный день престарелых) (на других официальных языках ООН: англ. International Day of Older Persons, араб. اليوم الدولي للمسنين, исп. Día Internacional de las Personas de Edad, кыд. 国际老年人日, фр. Journée internationale pour les personnes âgées ) — 1991 јылдаҥ ала ӱлӱрген айдыҥ 1 кӱнинде темдектелет. Генеральная Ассамблея ООН-ныҥ 45-чи сессиязында (Резолюция № A/RES/45/106 1990 јылда јаҥар айдыҥ 14 кӱнинде) международный день престарелых деп јарлалган. Кийнинде ООН-до орус тилле бичилген документтерде Международный день пожилых людей деп адалат. Резолюцияда ООН-ныҥ карыырыныҥ курч сурактарына учурлалган аҥылу взностордыҥ астаганы темдектелген, телекейдиҥ эл-јоны тӱрген карыганын темдектеген, јажаган улус ӧзӧтӧн процесске јаан једимдер экелер аргалузын база темдектеген.

Генеральный Ассамблея башкарулар ла башкаруда эмес организацияларга кычыру: Карыырыныҥ проблемалары аайынча Целевой фондко взностор эдери.

Ӱлӱрген айдыҥ 1 кӱнинде јӱзӱн-јӱӱр фестивальдар ӧткӱрилет, оны јажаган улустыҥ эриктерин корулаар ассоциациялар ӧткӱрет, конференциялар ла конгресстер. Элјондык организациялар ла фондтор бу кӱнде благотворительный акциялар ӧткӱрет.

Јылдыҥ ӧдӧр Карылардыҥ калыктар ортодо кӱнинде темалар

  • 2021 — «Цифровое равенство для всех возрастов»
  • 2020 — Пандемия бистиҥ карыыры ла јажаган јаш керегинде санаааларысты кубултты ба? «Изменила ли пандемия наше отношение к возрасту и старению?»
  • 2019 — «Путешествие к возрастному равенству»
  • 2018 — Кижиниҥ эриктерин корулаган улу улусты эске алактар «Вспомним величайших защитников прав человека»
  • 2017 — Келер ӧйгӧ кирери: Јайалталар тузаланар, кирелтелер ле кары улустыҥ турушканы керек. «Вход в будущее: использование таланта, вклада и участия пожилых людей»
  • 2016 — Кары кижини кыйыктаганын акка чыгарары. «Повышение осведомленности о дискриминации в отношении пожилых людей»
  • 2015 — Кары улуска калалар јеткер јок ло ачык болоры. «Устойчивость и открытость городов для пожилых людей»
  • 2014 — Кийниҥде кемди де артырба. «Никого не оставлять позади»
  • 2013 — Кандый келер ӧй биске керек: јаан улус нени айдыжат. «Будущее, которого мы хотим: о чём говорят пожилые люди»
  • 2012 — «Долголетие: формирование будущего»
  • 2011 — «Мадрид +10: расширение возможностей и проблем, связанных со старением на глобальном уровне»
  • 2010 — «Пожилые люди и достижение Целей развития тысячелетия»
  • 2009 — «Общество для людей всех возрастов»
  • 2008 — «Права пожилых людей»
  • 2007 — «Решение проблем и реализация возможностей, связанных со старением»
  • 2006 — «Повышение качества жизни пожилых людей: содействие реализации глобальных стратегий Организации Объединённых Наций»
  • 2005 — «Проблемы старения в новом тысячелетии: в центре внимания бедность, пожилые женщины и развитие»
  • 2004 — «Пожилые люди в обществе, основанном на взаимодействии поколений»
  • 2003 — «Популяризация проблемы старения: укрепление связей между Мадридским международным планом действий по проблемам старения и целями в области развития, сформулированными в Декларации тысячелетия»
  • 2002 — «Решение проблем старения: какие меры могут быть приняты сегодня?»

Россия

Россияда 1992 6ылда г. принято специальное постановление президиума Верховного Совета «О проблемах пожилых людей», в котором на основе значимости рекомендаций ООН 1 октября объявлено Днём пожилых людей. В этом постановлении правительству предложено проводить приуроченные к Международному дню пожилых людей специальные мероприятия, для координации которых постановлено организовать специальную комиссию.

Јаан јаштуларга ајару

Ӱлӱрген айдыҥ 1 кӱнинде Кары јаш јажагандардыҥ кӱнин темдектеер баштаҥкай јӱрет, бу баштаҥкай карыырын медицинский проблема деп ајарып, эҥ ле озо биомедицинский эп-аргалар тузаланып, терапия (эмдеш) керектӱзиниҥ сурактарын кӧдӱрет[1][2][3][4][5][6].

Ајарулар

  1. October 1st is International Longevity Day. Fight Aging! (1 ӱлӱрген ай 2013). Дата обращения: кӱӱк айдыҥ 16 кӱни, 2021. Архивировано кӱӱк айдыҥ 16 кӱни, 2021 јыл.
  2. Ilia Stambler. Celebrations of the International Longevity Day around the World. IEET (29 ӱлӱрген ай 2013). Дата обращения: кӱӱк айдыҥ 16 кӱни, 2021. Архивировано кӱӱк айдыҥ 12 кӱни, 2021 јыл.
  3. International Longevity Day. Huntington University (17 сыгын ай 2015). Дата обращения: кӱӱк айдыҥ 16 кӱни, 2021. Архивировано кӱӱк айдыҥ 16 кӱни, 2021 јыл.
  4. Stambler, Ilia; Milova, Elena (2019-05-08). Gu, Danan; Dupre, Matthew E., eds. “Longevity Activism”. Encyclopedia of Gerontology and Population Aging. DOI:10.1007/978-3-319-69892-2_395-1. Архивировано из оригинала 2021-05-12. Дата обращения 2021-05-16. Используется устаревший параметр |deadlink= (справка)
  5. ILA announces the call for the Longevity Activism Prize. LongeCity (3 куран ай 2020). Дата обращения: кӱӱк айдыҥ 16 кӱни, 2021. Архивировано кӱӱк айдыҥ 12 кӱни, 2021 јыл.
  6. José Luis Cordeiro. Día Internacional de la Longevidad (исп.). El Universal (3 de octubre de 2020). — [Международный день долголетия]. Дата обращения: кӱӱк айдыҥ 16 кӱни, 2021. Архивировано кӱӱк айдыҥ 12 кӱни, 2021 јыл.

Тайантылар