Јуучыл тискинчиниҥ кӱни
| Јуучыл тискинчиниҥ кӱни | |
|---|---|
 «Московский транспорт» деп музейде колӧсӧлу военный техника | |
| Бÿдÿми | Профессионал байрам |
| Jöптöлгöн | 2000 јыл кочкор айдыҥ 24 кӱни |
| Темдектелет | Россия Федерация |
| Öйи | Кӱӱк айдыҥ 29 кӱни |
| Jыргал | кӱӱк айдыҥ 29-чы кӱни |
| Тудуш | Россияда баштапкы кӧӧлӱк рота тӧзӧлгӧниле |
Јуучыл тискинчиниҥ кӱни (орус. День вое́нного автомобили́ста) —— профессионал байрам, военнослужащийлердиҥ ле граждан ишчилердиҥ Россия Федерацияныҥ кӧӧлӱк черӱзиниҥ, анайда ок военнообязанныйлардыҥ кӱни.
Россияда бу байрам јылдыҥ ла кӱӱк айдыҥ 29-чы кӱнинде темдектелет[1].
Тӱӱкизи
1896-1898 јылдарда орус черӱге баштапкы кӧӧлӱктер экелген. Француз "Панар-Левассор", эки кӧӧлӱк "Даймлер" Германиянаҥ кайучылардыҥ ижине керек, бир эмеш "Бенц" деп штабка керектӱ кӧӧлӱк садып алган.
Абыр-jабыр аайынча автомобильдер обоздордо кӧлӱктерди солып болор бо, јуу-согушта артиллерияга да кирип келер бе; јалаҥда ат-колло тартар мылтыктардыҥ ордына јуу-чакта броньду батареялар тартыжар ба, јердеги јуу-согуш талайдагы јуу-согушка тӱҥей болуп калар ба?
Аҥылу текст (орус.)[кӧргӱзерјажырар]«Есть ли что-либо невозможное, например, в том, что автомобили не только вполне заменят повозки в обозах, но проберутся даже в полевую артиллерию; вместо полевых орудий с конскою упряжью войдут в состязание на поле сражения подвижные бронированные батареи, и битва сухопутная уподобится битве морской.»
Кӧӧлӱк техника орус черӱниҥ тӱӱкизинде баштапкы катап Баштапкы телекейлик јууныҥ кӱч ӧйлӧринде табылган. Ол кӧӧлӱк техника ас та болгон болзо ондо кӧп једикпестер де болгон болзо, ол ӧйдӧ јарт болгон, келер ӧй ол кӧӧлӱктиҥ ӧйи, абраныҥ эмес[1].
Николай II императордыҥ јакааны аайынча, 1910 јылда кӱӱк айдыҥ 29-чы кӱнинде Санкт-Петербург калада Россий империяда баштапкы ӱредӱлӱ кӧӧлук рота ачкан. Ӱредӱниҥ тӧс амадузы механиктер ӱредери болгон, олор орус черӱниҥ кӧӧлӱк частьтарына керек болгон. Кыска ӧйдиҥ туркунына Россий империяныҥ черӱзинде баштапкы авторота иштеп баштаган[2].
20-чи чактыҥ бажында черӱде кош тартар лла тӱрген эмчилик болуштыҥ кӧӧлӱктери, броневиктер болгон. Профессионал военный тискинчилерди ӱредип баштаган.
Эмдиги ӧйдӧ военный тискинчилер сӱрекей тӱрген иштеп јаҥыс ла личный составты эмес, техниканы база јетирер јерине апарат. Анайда ок ок-тары-припастарды, горючийди, шыркалу черӱчилерди, ремонтко керектӱ јепселдерди јерине јетирет[2].
Профессионал кадрлар бойыныҥ ижинде беспилотный технологиялар, искусственный интеллект, роботтор, цифровой башкарулу техника тузаланат[2].
Јеҥӱниҥ парадына белетенер тушта «Тигр-М» јуучыл модульду «Арбалет-ДМ», 2016
Орус черӱде кӧӧлӱктердиҥ отряды 1915 јыл
Катюша ЗиС-151
«Фиат» РККА-ныҥ јуучыл кӧӧлӱги јыл
Байрамдаш
2000 јылда кочкор айдыҥ 24-чи кӱнинде тогузан јыл ӧдӧрдӧ, Россия Федерацияныҥ коруныҥ министерствозыныҥ јааны И. Д. Сергеев јакару чыгарган, Военный тискинчиниҥ кӱнин кӱӱк айдыҥ 29-чы кӱнинде баштапкы россий кӧӧлик рота ачылган кӱнде темдектеер деп[1][3].
Военный тискинчиниҥ кӱнинде мындый мероприятилер ӧдӧт[2]:
Аҥылу керек-јарактар:
- Воинский частьтарда кӧдӱриҥилӱ туруш
- Нерелӱ военнослужащийлерди кайралдаары
- Грамоталар ла благодарностьтор берери
- Званиелер кӧдӱрери
- Военный техника кӧргӱзери
- Кӧӧлӱк техниканыҥ выставкалары
- Профессионал узын кӧргӱзери
Профессионал керек-јарактар:
- Тискинчилердиҥ маргаандары
- Профессионал узыныҥ кӧрӱлери
- Техникалык конференциялар
- Подразделениелердиҥ билгириле ӱлежери
- Ветерандарла туштажулар
Культуралык керек-јарактар:
- Байрамдык концерттер
- Кӧдӱриҥилӱ јуундар
- Ветерандарды уткып кайралдаары
- Военный тискинчилер керегинде кино кӧргӱзери
- Фотојуруктардыҥ ла тӱӱкилик материалдардыҥ выставкалары
Воинский частьтарда ӧткӱрилет:
Ачык эжиктиҥ кӱндери
- Ӱренчиктерге экскурсиялар
- Техника кӧргӱзери
- Спортлык маргаандар
Онойдо ок кӧр
Ајарулар
- ↑ 1 2 3 День военного автомобилиста Вооруженных сил России - 29 мая. История и особенности праздника в проекте Календарь Праздников 2025
- ↑ 1 2 3 4 Геннадий Шпаков: требования к военному водителю выше, чем к пилоту болида - РИА Новости, 28.05.2021
- ↑ И.Сергеев. Приказ Министра обороны Российской Федерации от 24 февраля 2000 г. № 100 «Об учреждении Дня военного автомобилиста» (орус.). Министерство обороны Российской Федерации (29 кӱӱк ай 2013). Дата обращения: кичӱ изӱ айдыҥ 13 кӱни, 2020. Архивировано кичӱ изӱ айдыҥ 13 кӱни, 2020 јыл.