Морозов, Лаврентий Ильич

Лаврентий Ильич Морозов
Лаврентий Ильич Морозов
Чыккан öйи	1905 јыл куран айдыҥ 10 кӱни
Чыккан jери	Верх-Чуманка јурт, Россий империя (эмдиги Баевский аймак, Алтай кырай)
Божогон öйи	1997 јыл јаҥар айдыҥ 17 кӱни
Божогон jери	Таганрог кала, Ростов область, Россия
Ороон	СССР
Черÿде jылдары	1924—1927, 1941—1945
Званиези
Jуу/согуштар	Ада-Тӧрӧл учун Улу јуу

Лаврентий Ильич Морозов (1905 јыл—1997 јыл) — Ада-Тӧрӧл учун Улу јууныҥ туружаачызы, командир роты 456-чи стрелковый полк (167-чи стрелковый дивизия, 38-чи армия, Воронежский фронт), лейтенант, Советский Союзтыҥ Геройы.

Биографиязы

1905 јыл куран айдыҥ 10 кӱниде Верх-Чуманка јуртта Россий империяда, эмдиги Баевский аймакта Алтай кырайда, крестьян кижиниҥ билезинде чыккан. Орус.

Школдо 7 класс божоткон. Школдыҥ кийнинде аргалу чакту јерлежинде батрак болгон. Оныҥ кийнинде переписчик, сельсоветте секретарь болуп иштеген. По путёвке Каменский аймактыҥ райком партиязыныҥ јакылтазыла Кузбасста шахталар туткан, Щегловск калада завод тударында иштеген (эмдиги Кӧмӱр кала).

1938 јылда јаан изӱ айда билезиле Турачак јуртка (Турачак аймак Горно-Алтайский автоном область) кӧчӱп келеле, Лаврентий уполномоченный по заготовкам деп аймак бӧлӱгинде бухгалтер болуп иштеп баштаган^[1].

Кызыл Черӱде 1924 јыл—1927 јылдарда службада турган, 1941 јылда база. Ада-Тӧрӧл учун улу јууныҥ фронтторында 1942 јылдыҥ чаган айынаҥ ала турушкан. 1944 јылда КУОС-то ӱренген. 1945 јылдаҥ ала КПСС-тыҥ турчызы.

Стрелковый полкто ротаныҥ командиры лейтенант Морозов в сентябре 1943 јылдыҥ сыгын айында јаан эмес группазыла Днепр сууны Вышгород јурттыҥ јанында (эмдиги кала Киевский областьта Украинада). Јуучылдар ӧштӱлердиҥ адыжар точкаларын туй базып, тӧҥдӧ туруп алган, мында Лаврентий Морозов бойы ӧштӱниҥ пулемёдын айрып алган.

1945 јылдыҥ чаган айында дивизия, ого капитан Морозов башкарган батальон кирип турган, Польшада јуулашкан. Бохна деп тӧҥ учун согушта Лаврентий Ильич јалтанбас манёвр эдип, подразделениезин алдындагы позициялардаҥ јуучылдарын бойы атакага апарган, бу согушта ӧштӱлердиҥ 70-неҥ артык солдат ла офицерин, 2 автомашина, 8 пулемёт ло оноҥ до ӧскӧ военно-технический јепселдерди колго алган. Чаган айдыҥ 22 кӱнинде батальон ӧштӱлердиҥ Величка калада гарнизонын јоголткон.

Оноҥ ары Л. И. Морозов бойыныҥ батальоныла Чехословакияныҥ калалары ла јурттарын јайымдаган. Онойдо, Бенев каланыҥ алдында согушта 1945 јылда кӱӱк айдыҥ 7 кӱнинде оныҥ подразделениези эки јон јаткан јерде немец гарнизондорды оодо соккон, 35 гитлеровецти јоголтып, 6 адыжар точканы колго алып, 12 солдатты олјологон.

1945 јылдыҥ ӱлӱрген айынаҥ ала капитан Морозов запаста. Алтайга јанган, оноҥ ол Казахстанда Дружба јуртта Кескеленский аймакта Алма-Атинский областьта јуртаган. Кийнинде Таганрог калада Ростовский областьта јаткан. Таганрогский комбайновый заводто ло тергеелик учреждениелерде иштеген.

1997 јылда јаҥар айда јада калган, сӧӧги Таганрогто јуулган.

Кайралдары

1944 јылда чаган айдыҥ 10 кӱнинде СССР Ӱстӱги Совединиҥ Президиумыныҥ јакааны аайынча лейтенант Лаврентий Ильич Морозовко присвоено звание Советский Союзтыҥ Герой деп нерелӱ ат адалып, Ленинниҥ ордени ле «Алтын Чолмон» медаль берилген.
Александр Невскийдиҥ ордени берилген, Ада-Тӧрӧл учун јууныҥ 1 тектелӱ эки ордени ле медальдар берилген.

Эземи

Баево јуртта Баевский аймакта Алтай кырайда Геройдыҥ бюсты тургузылган;
Морозовтыҥ ады Барнаулда Мемориал Славыда бичилген;
Оныҥ ады Алтай кырайдыҥ Энциклопедиязы ла Алтай Республикада Советский Союзтыҥ Геройлорыныҥ Бичигине кирген^[2].

Онойдо ок кöр

Советский Союзтыҥ Геройлорыныҥ тизими (Алтай Республика)

Ајарулар

↑ Комитет по делам архивов Республики Алтай Архивная копия от 4 тулаан ай 2016 на Wayback Machine
↑ Морозов Лаврентий Ильич Архивная копия от 28 чаган ай 2012 на Wayback Machine.

Тайантылар

[1] Комитет по делам архивов Республики Алтай Архивная копия от 4 тулаан ай 2016 на Wayback Machine

[2] Морозов Лаврентий Ильич Архивная копия от 28 чаган ай 2012 на Wayback Machine.

[1]

[2]