Коротыныҥ кӧлдӧри
| Коротыныҥ кӧлдӧри орус. Курати́нские озёра | |
|---|---|
Коротыныҥ кӧлдӧри, Сарлык кырдыҥ ӱстинеҥ кӧрзӧ | |
| Тӧс информация | |
| Кӧлдӧрдиҥ тоозы | 5 |
| Јаткан јери | |
| 51°04′30″ с. ш. 85°44′35″ в. д.HGЯO | |
| Ороон |
|
| РФ субъекти | Алтай Республика |
Коротыныҥ кӧлдӧри (орус. Курати́нские озёра) — Тӧс-Азиат физико-географиялык провинцияныҥ Себиниҥ сындарыныҥ тӱндӱк-кӱнчыгыш меестеринде беш кӧлдӧҥ турган система. Шабалин ле Оҥдой аймактыҥ јеринде турат, Алтай Республика, (Россия)[1].
Кӧлдиҥ ады «куру-туу» деп алтай сӧстӧҥ келген «куру» эмезе «тас»[2]. Кӧлдӧр састу јерде турат, Короты ла Туйук сууныҥ ортозында, Сарлык кырдыҥ кӱнчыгыш ла тӱштӱк-кӱнчыгыш меестериниҥ алдында. Моренно-подпрудный бӱдӱмдӱ. Кӧлдӧрдиҥ јараттары мӧҥкӱлердиҥ карларыныҥ кайыр стенелеринеҥ ле јебрен моренный кӱреенеҥ турат. Алдында эки кӧлдиҥ јараттарында кырлу јердиҥ ӧзӱмдери, кайыҥдар ла арчын ӧзӧт.
- Ӱстинде (бежинчи) Коротыныҥ кӧли: эҥ бийиги — 2430 м, јараттыҥ чийӱзиниҥ узуны — 1400 метрге јуук[3];
- Тӧртинчи Коротыныҥ кӧли: эҥ бийиги — 2385 м, узуны — 300 м, эҥ јалбагы — 200 м[3];
- Ӱчинчи Коротыныҥ кӧли : эҥ бийиги — 2240 м, узуны — 650 м, јалбагы — 260 м. Јараттарында субальпий ӧзӱм, јараттар бойы таштарлу[3].
- Экинчи Коротыныҥ кӧли : эҥ бийиги — 2190 м, узуны — 200 м, јалбагы — 100 м, кеми — 14300 м², јараттыҥ чийӱзиниҥ узуны — 500 м, эҥ тереҥ јери — 2 м[3];
- Алтыгы Коротыныҥ кӧли: эҥ бийиги — 2100 м, узуны — 150 м, јалбагы — 120 м, кеми — 12240 м², јараттыҥ чийӱзиниҥ узуны — 450 м. Моренно-подпрудный бӱдӱмдӱ. Кӧлдиҥ кӱнчыгыш јараттары ла тӱштӱк јаны тыт ла мӧш агашла, тӱндӱк — арчынла бӱркелген[3].
Кӧлдӧргӧ Сарлык кырдыҥ бажынаҥ, эмезе Короты сууныҥ ӧзӧгиле, эмезе тӱндӱк-кӱнчыгыштыҥ тепсеҥиле једер арга бар. Сарлык кырдыҥ бажынаҥ кӧлдӧр јакшы кӧрӱнет, олорды улус јастыра Туйуктыҥ кӧлдӧри деп бодойт[1].
Ајарулар
- ↑ 1 2 Сиб-Гид: Туюкские (Куратинские) озера, Республика Алтай (орус.). Дата обращения: јаан изӱ айдыҥ 25 кӱни, 2025.
- ↑ Молчанова, 1979, с. 246.
- ↑ 1 2 3 4 5 Куратинские озера (орус.). Дата обращения: јаан изӱ айдыҥ 25 кӱни, 2025.
Литература
- Молчанова О. Т. Топонимический словарь Горного Алтая (орус.). — Горно-Алтайское отделение Алтайского книжного издательства, 1979. — 395 с.
