Коротыныҥ кӧлдӧри

Рувики сайттаҥ
Коротыныҥ кӧлдӧри
орус. Курати́нские озёра
Коротыныҥ кӧлдӧри, Сарлык кырдыҥ ӱстинеҥ кӧрзӧ
Коротыныҥ кӧлдӧри, Сарлык кырдыҥ ӱстинеҥ кӧрзӧ
Тӧс информация
Кӧлдӧрдиҥ тоозы
Јаткан јери
51°04′30″ с. ш. 85°44′35″ в. д.HGЯO
Ороон
  •  Россия
РФ субъектиАлтай Республика
Россия
Точка
Коротыныҥ кӧлдӧри
орус. Курати́нские озёра
КытатМонголияКазахстанТываХакасияКемерово областьАлтай крайКош-Агаш аймакУлалуМайма аймакОҥдой аймакТурачак аймакУлаган аймакКан-Оозы аймакКӧксу-Оозы аймакЧамал аймакЧоо аймакШабалин аймакАлтай Республика
Описание изображения
Точка
Коротыныҥ кӧлдӧри
орус. Курати́нские озёра
Логотип РУВИКИ.Медиа Медиафайлы на РУВИКИ.Медиа

Коротыныҥ кӧлдӧри (орус. Курати́нские озёра) — Тӧс-Азиат физико-географиялык провинцияныҥ Себиниҥ сындарыныҥ тӱндӱк-кӱнчыгыш меестеринде беш кӧлдӧҥ турган система. Шабалин ле Оҥдой аймактыҥ јеринде турат, Алтай Республика, (Россия)[1].

Кӧлдиҥ ады «куру-туу» деп алтай сӧстӧҥ келген «куру» эмезе «тас»[2]. Кӧлдӧр састу јерде турат, Короты ла Туйук сууныҥ ортозында, Сарлык кырдыҥ кӱнчыгыш ла тӱштӱк-кӱнчыгыш меестериниҥ алдында. Моренно-подпрудный бӱдӱмдӱ. Кӧлдӧрдиҥ јараттары мӧҥкӱлердиҥ карларыныҥ кайыр стенелеринеҥ ле јебрен моренный кӱреенеҥ турат. Алдында эки кӧлдиҥ јараттарында кырлу јердиҥ ӧзӱмдери, кайыҥдар ла арчын ӧзӧт.

  • Ӱстинде (бежинчи) Коротыныҥ кӧли: эҥ бийиги — 2430 м, јараттыҥ чийӱзиниҥ узуны — 1400 метрге јуук[3];
  • Тӧртинчи Коротыныҥ кӧли: эҥ бийиги — 2385 м, узуны — 300 м, эҥ јалбагы — 200 м[3];
  • Ӱчинчи Коротыныҥ кӧли : эҥ бийиги — 2240 м, узуны — 650 м, јалбагы — 260 м. Јараттарында субальпий ӧзӱм, јараттар бойы таштарлу[3].
  • Экинчи Коротыныҥ кӧли : эҥ бийиги — 2190 м, узуны — 200 м, јалбагы — 100 м, кеми — 14300 м², јараттыҥ чийӱзиниҥ узуны — 500 м, эҥ тереҥ јери — 2 м[3];
  • Алтыгы Коротыныҥ кӧли: эҥ бийиги — 2100 м, узуны — 150 м, јалбагы — 120 м, кеми — 12240 м², јараттыҥ чийӱзиниҥ узуны — 450 м. Моренно-подпрудный бӱдӱмдӱ. Кӧлдиҥ кӱнчыгыш јараттары ла тӱштӱк јаны тыт ла мӧш агашла, тӱндӱк — арчынла бӱркелген[3].

Кӧлдӧргӧ Сарлык кырдыҥ бажынаҥ, эмезе Короты сууныҥ ӧзӧгиле, эмезе тӱндӱк-кӱнчыгыштыҥ тепсеҥиле једер арга бар. Сарлык кырдыҥ бажынаҥ кӧлдӧр јакшы кӧрӱнет, олорды улус јастыра Туйуктыҥ кӧлдӧри деп бодойт[1].

Ајарулар

  1. 1 2 Сиб-Гид: Туюкские (Куратинские) озера, Республика Алтай (орус.). Дата обращения: јаан изӱ айдыҥ 25 кӱни, 2025.
  2. Молчанова, 1979, с. 246.
  3. 1 2 3 4 5 Куратинские озера (орус.). Дата обращения: јаан изӱ айдыҥ 25 кӱни, 2025.

Литература

  • Молчанова О. Т. Топонимический словарь Горного Алтая (орус.). — Горно-Алтайское отделение Алтайского книжного издательства, 1979. — 395 с.